CONSCENDO

Lexicon Latinum Seu Corpus Phraseologiae · 1878 · p. 15
is, scend i, scensum, ere, n. et a. Monter sur . Syn. Ascendo. Usus : Conscende, quæso, et ad nos trajice, sub in tell. navim, s’embarquer . Cf. Ascendo . CONSCENSĬO, ōnis, f. Action de monter dans . Usus : Conscensio in naves. CONSCĬENTĬA, æ, f. Conscience . Syn. Recordatio, animi quædam ratio, vis, et lex, a qua et de recte factis, et sec us admonemur. Epith. Comes, communis, jucundi ima bene actæ vitæ, præclara, recta, scelerat a, stabilis, digna supplicio. Phras. I. (Conscient i a bona. Vulg. ) Bonne conscience. Conscient i a bene actæ vitæ; conscient i a recte factorum; mens bene sib i conscia; optimæ ment is conscient i a; conscient i a rectæ voluntatis; conscient i a recta et præclara. (Est homo bonæ conscient iæ, Vulg. ), cet homme a la conscience pure . Vir est integer rimæ ment is; just us, integer, æqui ac recti amans; integer, et bonus; cui religio sit, quidquam præter fas et æquum agere; quidquam aggredi, quod cum recti honest i que legibus non consent i at; vir est optimæ ment is conscient i a tutus; qui, quæ agere par at, omnia ad leges divinas, ad rectæ ration is præscriptum erigit; qui nulla in re ab æqui et recti legibus disced it, qui a recta conscient i a ne trans ver sum quidem unguem disced at; cui religiosum sit, præter æqui rectique leges quidquam agere. 2. (Consolatur me bona conscient i a, Vulg. ), l’intégrité de ma conscience me console . Optimæ ment is conscient i a me consol or; præclara conscient i a sustentor; conscient i a rectæ ment is recreor; nit or conscient i a mea; non pertimesco conscient i am me am; fruor vitæ bene actæ conscient i a; nix us rectæ ment is conscient i a quid per times cam? quæ me res perturbet, conscium probe sib i, a culpa me omni longi ime abfui e? Cf. Probus . 3. (Hoc bona conscient i a fier i non potest. Vulg. ), vous ne pouvez faire cel a en sûreté de conscience . Salvo officio, salvis legibus, salva fide fier i non potest, hoc sine scelere fier i nullo pac to potest; ist a facere religio sit, religiosum sit; religione impedimur. II. ( Vulg. Conscient i a mala), conscience mauvaise , perverse . Conscient i a sceleris; facinorum conscient i a; mens male sib i conscia; imped it a et oppre a mens scelerum conscient i a. 1.(Malam habet conscient i am, Vulg. ), cet homme a une conscience souillée . Hominem scelus agitat; scelerum pœnis agitatur, et a mente consilioque deducitur; facinorum record at i one nunquam timore est vacuus; urit anxiam mentem facinorum memoria; agitatur et perterretur tædiis ardent i bus furiarum; conscient i a facinorum urgetur; flagitiorum suorum conscient i a cruciatur, stimulatur, vexatur, constringitur; peccatorum conscient i a oppre o pœna semper ante oculos versatur; exortus e peccatorum conscient i a tim or sollicitudine exed it; angore conscient iæ, et scelerum record at i one cruciatur; insectantur hominem non fur iæ, non ardentes, ut est in fabulis, tædæ, sed imped it a male factorum conscient i a mens; sed confusa pœnarum metu scelerum conscient i a, quæ hominem ætern is sollicitudinibus dies et noctes exed it; conscient iæ stimulis agitatur; scelerum obstrepente conscient i a quiescere non potest; tacito conscient iæ convicio verberatur; angore conscient iæ torquetur; flagitiorum memoria angitur, discruciatur. 2. (Remorsus conscient iæ, Vulg. ), remords de conscience . Insunt in scelere aculei, quibus animi dies atque noctes confodiuntur et cruentantur; stimuli, quibus mens diu noctuque compungitur, exeditur, dilaceratur; ment is angores, sollicitudines, met us, cruciatus, tacit a conscient iæ convicia, quæ animum verberant, opprimunt, exedunt, excruciant. 3. (Est homo nullius conscient iæ, Vulg. ), cet homme est sans conscience . Homo impi us, improbus, nefarius, scelerat us, con scelerat us, qui sib i religion i nihil habet, ducit; qui religione non impeditur, quominus etc.; cui sanctum religiosumque nihil est; in quo nullum nec recti, nec æqui studium, aut vestigium; homo sine ulla religione et fide. 4. (Facerem mihi conscient i am, Vulg. ), je me ferais un cas de conscience . Religio mihi foret; religiosum e et; religion i mihi ducerem; religion i haberem; religione impediri me putarem. 5. (Rationem conscient iæ reddere, Vulg. ), rendre compte de sa conscience . Omnes animi latebras ac rece us aperire; arcana pectoris omnia alter i credere; vitæ suæ, rerumque omnium rationem reddere; reconditos, et penitus abstrusos animi sens us patefacere; intimos animi rece us pandere; arcana pectoris expromere. 6. (Conscient i am exam in are, Vulg. ), examiner sa conscience . Suæ vitæ rationem ab se repetere, reposcere; in semet ipsum descend ere. Cf. Examen conscient iæ . Usus : 1. Magna vis est conscient iæ, ut pœnam semper ante oculos versari putent, qui peccarunt. 2. In conscient i a recte factorum sat magnus labor is fructus est. 3. Notitia, con nai ance commune . Conscient i a tenetur conjuratio sua. Remota hominum conscient i a quidlibet facturus videris, sans tenir compte de la conscience universelle , tu para is vouloir faire ce que bon te semble . 4. (In conscient i a obligatum e e, Vulg. ), être obligé en conscience . Latine: Religione obstrictum e e; quæ vox Religio plerumque ponitur in his pro conscient i a. Religionem alicui offerre, faire naître des scrupules . Religion i habeo, mihi duco, se faire conscience de qqch . Religione imped i or, ma conscience m’empêche .
Readham'da tam maddeyi gor →