PRANSOR
Lexicon Latinum Seu Corpus Phraseologiae · 1878 · p. 37
ōris, m. * Convive , invité . Usus : Prandium anteponere pransoribus. PRĀTUM, i, n. Pré , prairie . Usus : Pratorum virid it as. Prata herb is con vest it a. PRĀVĒ, De travers , mal , défectueusement . Usus : Ille vero prave, male, nequiter. PRĀVĬTAS, ātis, f. Irrégular ité , défaut , vice , méchanceté , dépravation . Syn. Vitium, deform it as, per vers it as. Epith. Tanta, per in sign is. Usus : Ne mala consuetudine ad aliquam deformitatem pravitatemque veniamus. Alieni or is pravitatem et distortionem imitari, con torsion de la bouche , grimaces . Quæ te tanta pravitas ment is tenet? quo pravitatis errore imbutus es? quis hominem de hac pravitate deducet? Malitia, Pravitas. PRĀVUS, a, um, Diff or me ; pervert i , dépravé . Syn. Per versus, distort us. )( Rectus. Usus : Si quæ in membris prava, debilita a, imminuta sunt. Recti pravique partes. Ut inter rectum ac pravum, sic inter verum et falsum interest. Cf. Malus , Nequam . PRĔCĀRĬO, Par la prière , à titre de grâce , de faveur . Syn. Prece vel precibus. Usus : Precario a liquid po idere. PRĔCĀRĬUS, a, um, Précaire , pa ager . Usus : Petere salutem pre car i am ab aliquo. Facere quæstum precarium. PRĔCĀTĬO, ōnis, f. Prière . Epith. Extern a, similis, solemn is, summa. Usus : Illa solemn is comitiorum precatio. Simili pre cat i one Agamemnon us us est. Precationem peragere. Cf. Preces , Precor . PRĔCĀTOR, ōris, m. * Celui qui prie , inter ce eur . Usus : Ne tibi precatorem aut aram para ver is. PRĔCES, cum, f. pl. Prière , instances , supplication . Syn. Precatio, obsecratio, obtestatio, rogatus, rogatio. Epith. Diuturnæ, faciles, fraternæ, justæ, longæ, miseræ atque luctuosæ, quotidianæ, sceleratæ. Usus : Nec prece, nec gratia, ni par prière , ni par faveur . Sceleratæ preces et nefaria vota. Precibus agere cum populo. Precibus a liquid petere. Preces audire; precibus cedere. Preces super be repudiare. PRĔCOR, aris, at us sum, ari, d. n. et a. Prier , supplier ; souhaiter à qqn qqche . Syn. Precibus peto, preces adhibeo, peto, imploro, deprecor, supplico, quæso; precibus veneror, imploro. Adv. Male alicui. Phras. 1. DEUM precemur, ut rei publicæ in hac perturb at i one temporum sit prop it i us, prions le Seigneur, pour que, au milieu de tant de révolutions, il ait pit ié de l’État . Vota pro communi salute nuncupemus; vota faciamus ad DEUM; ad vota nos vertamus, supplicatum eamus pacemque Superum expos camus; precibus a DEO petamus; obsecrationes in templis faciamus, manus ad cœlum tollentes precemur; strati ante aras veniam irarum cœlestium finemque malorum expos camus; ad preces obtest at i ones que convertamur, supplication i bus votisque DEUM fatigemus, ut exitium ab urb is tectis ac mœnib us avert at. Cf. Oro . 2. Non frustra DEUM precatus est, il n’a pas prié DIEU en vain . Non inca um mi æ ad DEUM preces; non frustra vota pro salute suscepta sunt; non frustra ad DEUM vota vert it; non frustra rem tantam DEO precibus com men davit; annuit pre cation i DEUS votaque rata habu it. 3. Iter tibi bene vert at, precor, pui e votre voyage être heureux! Istud tibi iter feliciter evenire volo; iter tibi DEUM for tun are volo; proficiscere optimis ominibus; quod tibi bene vert at; quod bonum, felix faustumque sit, iter ingredere! Superi appro bent, quod agis quodque acturus es; bene ac feliciter even i at, quod nunc ingrederis iter! proficiscere bon is a us pic i is; Super i que omnes omnia tibi optata afferant. 4. DEUS te diu incolumem conservet, precor, je prie DIEU qu’il vous conserve long temps en bonne santé . DEUS te longi imo tempore salvum ac sospitem præstet; precor cœleste Numen, ut te quam diuti ime sup erst item ac sospitem e e jube at; ut ætatem quam longi ime extend at; DEUM ego vehementer oro, ut incolumem te clementi ime conservet; DEUM quæso, ut vitæ meæ superstes sis; ut te sospitet ad ultimam usque senectutem; servet te DEUS; DEUM oro, ut incolumem te sup erst item que diu habeamus. 5. Male precandi formulæ, for mules d’imprécations : Quod tuo capiti male sit! Dii te perdant! Dii tibi male faciant; Dii tibi irati sint! Jupiter te tuosque pe imo leto afficiat, pe imis exemplis interficiat! Abi in malam rem! Quin abis in malam crucem, pestem, cruciatum? Iratis diis omnibus abito! Abi malis omnibus et exsecrationibus omnium! 6. Omnes tibi male precantur, tout le monde vous souhaite du mal . Tibi pestem omnes exoptant et exsecrantur; perire te malis mod is omnes volunt; caput tuum dir is devovent. Usus : Quid precamur deos? Utinam eveniant quæ pre car is. Omnes tibi cives salutem atque incolumitatem precantur. A DEO bona precari. Si unquam vobis mala precarer, etc. Cf. Rogo . PRĔHENDO, is, di, sum, ere, vel per Sync. PRENDO, is, di, sum, ere, a. Saisir , prendre , surprendre . Syn. Capio, prenso. Usus : Cra um manu prehend it. PRĔMO, is, pre i, pre um, ere, a. Pre er , serrer de près . Syn. Urgeo. Adv. Mordicus caput, valde causam, vehement i us, probe aliquem, leniter. Usus : 1. Quæ nece itas te premebat? Bello, inopia, ære alieno prem i. Odio communi et i nvidia prem i. 2. Occulto, couvrir , cacher . Odium, dolorem, iram premere. PRENSĀTĬO, ōnis, f. Brigue . Syn. Ambitio. Epith. Aliena, præproper a. PRENSO vel PRĔHENSO, as, avi, atum, are, a. Saisir forte ment ; solliciter , briguer . Syn. Ambio. Phras. Nullum in prensando studium præterm it tit il brigue les emplois avec un so in remarquable . Tam prehensat diligenter, quam qui maxime; diligent is sima ejus est prensatio; in prensandis hominibus nemo est te diligent i or; imminet tantæ spei adeo ut nullum in prensando officium intermit tat; in prensandis, rogandis, appel land is civibus studium ac diligent i am adhibet, quam licet, maxim am; agit de ea re cum civibus diligenter et a idue. Cf. Ambio . Usus : Prensat sine fallaciis, sine fuco, more majorum. PRESSĒ, Brièvement , en peu de mots . Usus : Pre e, anguste, breviter dicere, definire. Cf. Breviter . PRESSŬS, ūs, m. Pre ion . Syn. Compre io. Usus : Ipso pre u or is et so no. PRĔTĬŌSĒ, Richement , magnifiquement . Syn. Magno pretio, eleganter, artificiose, operose. Usus : Vasa magnific a, pretiose cælat a. PRĔTĬŎSUS, a, um, Précieux , d’un grand prix , d’une grande valeur . Syn. Magni pretii, multorum sumptuum. Phras. 1. Pretiosam bibliothecam habeo, j’ai une bibliothèque précieuse . Magni pretii libris refertam bibliothecam habeo; caro constant, qui bibliothecam me am efficiunt libri; bibliotheca mihi est a rari operis libris et multo pretio commend at a; caro emi, qui bibliothecam me am ornant libros. 2. Pretioso ornatu induta erat, elle était parée de vêtements de grand prix . Auro et purpura in sign is, gemmis adorn at a incede bat; vest is ill i erat auro gemmisque distinct a; aureas armillas magni ponder is gemmatosque magna specie annulos habu it; nihil ei deer at eorum, quæ hominibus sancta caraque ac magni pretii e e solent, et prima ducuntur. Usus : Pretiosa vest is, horti, vasa. PRĔTĬUM, ĭi, n. Prix , valeur . Syn. Merces, præmium. Epith. Certum, incertum, magnum, pactum, parvum, summum, tantum. Usus : Certum rei seu merc i pretium statuere, constituere. Certum pretium pacisci. Habet ea res maximum pretium. Maximi est pretii. Mercari a liquid mag no pretio. Pretio et mercede duci ad faciendum a liquid. Constitutum pretium solvere, dare, persolvere, enumerare, pendere. Jacent agrorum pretia, tanta est annonæ vilitas, les terres se donnent pour rien . Nullo pretio me induci sin am, je ne me lai erai entraîner par aucun salaire . Operæ pretium facere, faire qqche qui en vaille la peine . Cf. Æstimo . PRĪDEM, Il y a déjà long temps . Syn. Dudum. PRĬDĬE, Le jour d’avant , la veille . Syn. Ante eum diem. )( Postridie. Usus : Pridie quam has litter as dedi, usque ad pridie calendas Septembres. Ad pridie idus Maii. Pridie ejus die i venit. PRĪMĀRĬUS, a, um, Qui est un des premiers, des plus considérables . Syn. Principum aliquis. )( Posterior. Phras. Primarius civis Roman us, un des premiers citoyens de Rome . Romani nominis longe princeps; inter primores, optimates et capita civium, auctoritate atque opibus longe primus; lumen et ornamentum suæ civitatis; princeps senatus Romani; qui excellentem apud suos dignitatis gradum tenet; qui inter capita rerum erat Romæ. Cf. Princeps , Primus . Usus : Vir, senator, locus primarius. PRĪMĬGĔNĬUS, a, um, Primitif , primordial . PRĪMĬPĪLUS, i, m. Centurion de la prem ière compagnie des triaires . Syn. Primæ cohort is Centurio. PRĪMO, D’abord , au commencement . Syn. Primum, initio, principio. )( Post. Usus : A primo visum est. PRĪMORDĬUM, ĭi, n. sæpius : PRĪMORDĬA, ōrum, n. pl. Commencement , origine . Syn. Principium, causa præcurrens. Epith. Majus, princeps. Usus : A diis capienda sunt agendi primordia. PRĪMŌRES, um, omn. gen. Qui est en avant , au bout . Syn. Summæ vel extremæ quæque res. Usus : Prim or i bus labris a liquid degust are, effleurer qqche du bout des lèvres . Cf. Optimates . PRĪMUM, D’abord , prem ièrement . Syn. Primo, a primo. Usus : Ut primum attigit forum. Cum primum veni. Ut modo primumque nascent i a. PRĪMUS, a, um, Premier . Syn. Primarius, princeps. )( Post rem us. Adv. Facile municipii, longe civitatis. Phras. 1. Primus filiorum ( Vulg. Primogenit us), le premier né , l’aîné . Maximus stirp is; maximo natu filius; liberorum natu maximus. 2. Primus ille sit qui reliquis senior est, que le plus âgé so it le premier . Priores partes, primas partes, primum locum habeat, tene at, obtineat; primas partes agat; agmen ducat, qui ætate potior; princeps ac signifer ille sit, qui natu major inter cæteros. Usus : Genere, nobilitate, opibus sui municipii facile primus. Primus in suam familiam consul a tum intulit. Vir magnus in prim is, cum prim is locuples. Primas tibi sapient iæ defero. Primo quoque tempore te exspecto.
Readham'da tam maddeyi gor →