DAMNUM

i, n. Perte , dommage , détriment ; tort , préjudice . Syn. Jactura, detrimentum, incommodum, malum, fraus, dispendium. Epith. Magnum, majus, minus, novum, quæstuosum, tantum, damn a a leat or i a, maxima. Phras. 1. Ea res non parva tibi damn a inferet, cette affaire vous causer a de grands dommages . Damna non levia dab it, afferet; multis gravibusque damn is te afficiet; dam no erit ac cal am it at i; gravia detriment a inferet, import a bit; detriment a non pauca in jun get, invehet; plagam rebus tuis gravis sim am injiciet; imponet vuln us sane gravi imum; ea res ad tuam perniciem pertinet; res tuas magnopere labefactabit; pestem tibi et exitium afferet; tibi noxæ erit; gravibus damn is te mulct a bit; plus damn i ac mali datura est, quam cred i po it; ea res fraud i aliquando tibi futura est; malo tibi erit ac cal am it at i; calamitatem inferet cert is sim am; exitium struet; damn a non levia pariet, creabit. 2. Magnum damnum pa us sum, j’ai e uyé de grandes pertes . Ob eam rem in maxim am fraudem incurri, incidi; magna inde rei familiar is naufragia feci; plagam inde odiosam accepi; magnum meæ res vuln us acceperunt et mortiferum; magnum mihi vuln us inustum, impositum est; plaga mihi inject a est maxima; multa detriment a mihi sunt all at a, import at a; magnam inde jacturam feci, accepi; carpi me gravibus quotidian is que damn is comper i; magna clades familiar is rei accept a est; acc isæ admodum ea clade res meæ sunt; non parva clades rebus me is incidit; magna rerum mearum imminutione id accidit; existimatio mea graviter læsa, offensa est; magnum incommodum accepi; cal am it at is a liquid acceptum est; fractæ eo casu res nostræ sunt; allisæ graviter; grav i vulnere afflictæ; damnum feci, contraxi maximum; detrimentum cep i, accepi, feci sane gravi imum; damn is non levibus affect us, mulct at us sum; res meæ grave damnum subiere; grav i ictu perculsæ sunt, ac pene prostratæ; grave vuln us rebus me is inflictum est. 3. Damnum mihi minatur, il me menace de grands dommages . Machinam in caput meum comparat, intend it; caput meum oppugn at; exitium mihi par at; ad perniciem capitis mei incumbit; omnia ad perniciem me am instruct a sunt; pestem mihi et exitium denuntiat. 4. Damnum com pens are, réparer ses pertes . Damnum præstare, illita damn a sarcire, detriment a resarcire. Cf. Compenso . Usus : 1. Damnis multis me affecit; multum damn i dedit, causer du dommage . In mercatura magnum damnum fecit, contraxit, éprouver des pertes . 2. Damna illata tibi præstand a, sarcienda sunt, il vous faut réparer les dommages causés . Cf. Detrimentum , Incommodum , Noceo . DĂPES, um, f. pl. anom. daps, Sacrifice offert aux dieux ; banquet , fest in . Syn. Epulæ in sacrificiis Deorum largiores et opipari apparatus. Usus : Lautæ, opimæ, festæ dapes. Cf. Convivium . DAPSĬLIS, e, gen. com. Abondant , riche , somptueux . Syn. Abundans, largus, lautus, Usus : Sumptus dapsilis. DAPSĬLĬTER, En faisant bonne chère , magnifiquement , somptueusement . Syn. Opipare, large, magnifice, splendide, abundanter, laute, liber a liter. DE, præpos, De . Usus : 1. Ex, ad person am relatum: Audivi hoc de parente, j’ai ouï dire à mon père, etc. Emit agrum de socero. 2. Ex, ad locum refertur: De via me in clam at, il m’appelle de la route . De schola venit. De Sicilia provincia decedit. 3. Ad temp us refertur. Vigilat de nocte, il veille durant la nuit . Navigat de mense Decembri. 4. Ad gentem, multitudinem, conditionem accommodatur: Acc us at or de plebe. Unus de multis. Is orator sane habeatur, sed de minor i bus, qu’il so it mis au nombre des orateurs, mais des moins import ants . 5. Alias ad materiam: Misit de argento, quantum visum est, il envoy a de son argent autant qu’il voulut . Multa de suis rebus a sport ant. 6. Super: au sujet de . Regulus de captivis egit, Régul us trait a des prisonniers . Legati de pace, de captivis red i mend is. 7. Propter: à cause de . Irascitur de nihilo, il se fâche pour un rien . Flebat de supplicio filii; maxim is, gravibus de causis. 8. Quod attinet ad: quant à . De religione facile concedam, quant à la religion, je vous concéderai facile ment . De pace apert a est simulatio. 9. De consilio, de sententia alicujus: de l’avis de qqn . De communi sententia. De tuo consilio hoc agam. 10. De industria, de propos délibéré , exprès . 11. De integro, de nouveau . 12. De scrip to, par écrit . 13. De meo, de tuo, de suo, du mien , du tien , du sien . Potat de meo; sumptum faciam de meo. 14. Ab: de , à . Jugera aliquot de filio emi. Agri de hostibus capti, champs pris sur les ennemis . De nuntiis hoc accepi. DĔA, dĕæ, f. Dée e . Usus : Dii, Deæque immortales. Deæ vindices facinorum ac scelerum. DĔALBO, as, avi, atum, are, a. Blanchir , crépir . Syn. Tectorium induco. Usus : Duos parietes de eadem fidelia deal bare. ( Prov. ) DĔAMBŬLĀTĬO, ōnis, f. Promenade . Usus : Vel hæc me deambulatio, quamvis non labor ios a, ad languorem dedit. DĔAMBŬLO, as, avi, atum, are, n. Se promener . Syn. Ambulo, inambulo, obambulo, spatior. Usus : Eamus deambulatum. DĔĂMO, as, avi, atum, are, a. Aimer éperdûment . Syn. Valde amo. Cf. Amo . DĔARMO, as, avi, atum, are, a. Désarmer . Syn. Armis exuo. Usus : Dearmatum hostem, exercitum sub jugum mis it. DĔARTŬO, as, avi, atum, are, a. Démembrer . Syn. Quasi per art us concido. Usus : Transl. Deartuare opes, ruiner . DĒBACCHOR, aris, at us sum, ari, d. S’emporter , se déchaîner avec violence . Syn. Præ ebrietate valde furo. Cf. Furo . DĒBELLO, as, avi, atum, are, n. et a. Terminer la guerre (par une victoire) ; vaincre complètement . Syn. Expugno, victoria bellum finio. Debellare est bello expugn are, pugnando vincere. Usus : Cum Antiocho uno prœlio debellatum est. Cf. Bellum finio , Vinco . DĒBĔO, es, ui, ĭtum, ere, a. Devoir , être tenu à . Syn. Oportet, convenit, opus est, faciendum est, ut, etc. Usus . 1. Juvare nos et maxime debebat, et poterat. 2. Refertur ad æs alienum, devoir , être débiteur . Multos mihi nummos debet. Talent a ducenta debet. 3. Ad res alias, devoir , être forcé à faire telle ou telle chose . Hoc tibi beneficium debeo. Debeo hoc nece itudini nostræ. Rei publicæ studia omnia, meipsum debeo. Summam tibi gratiam debeo. Cf. Æs alienum , Debitum . DĒBĬLIS, e, gen. com. Faible , infirme . Syn. In firm us, imbecillus, fractus, debilitatus, levis, mancus. )( Firmus. Phras. 1. Intemperant i a debilem te fecit, vos excès vous ont affaibli . Vires corp or is tibi ademit vitæ ratio mini me moder at a; vires corp or is tibi minuit, diminuit, deminuit, comminuit, infirmavit, debilitavit, abstulit, afflixit tua incontinent i a, nequitia, lux us, libido; vita intemperanter, immoderate, inc on tin enter acta, vita di olute, nequiter, sine modo, luxuriose traducta ad infirmitatem, ad imbecillitatem, ad tenuitatem corp or is te adegit, adduxit; minus te firmum, validum, valentem, robustum, infirmiorem, imbecilliorem red did it; longa intemperant i a paulatim vires tibi carps it, exhausit; corp or is vires labefecit, labefactavit; robur enervavit. 2. Debili est stomacho, il a l’estomac malade . Stomach us ill i languet; stomach i vis debilitata est, jacet, stomacho est languente; stomacho labor at; stomach us parum concoquit; ventriculo e e languenti, infirmo, imbecillo; stomach us parum valet; marcescit cibi nondum concoct i onere. Cf. Stomach us . 3. Debili est valetudine, il a une santé faible . Valetudine utitur in firm a, imbecilla; viribus est parum firm is; corpore utitur non satis firmo; valetudine utitur in com mod a, tenui, affect a; valetudine est valde imbecilla; magna in eo est virium imbecillitas; fractæ sunt admodum ac imminutæ vires. Usus : Homo animo debilis, et corpore. Debilem præturam ge it. Mancus, membris omnibus captus, ac debilis. Cf. Valetudo , In firm us . DĒBĬLĬTAS, ātis, f. Débilité , faible e , in firm ité . Syn. In firm it as. )( Firm it as, integritas. Usus : Tarditas in genii, stupor deb i litas que linguæ. Hoc agunt, ut a se morbos, debilitates, dolores repellant. Bonum integritas corp or is, miseria debilitas. Cf. In firm it as . DĒBĬLĬTĀTĬO, ōnis, f. Affaibli ement . Usus : Debilitatio atque abjectio animi. DĒBĬLĬTO, as, avi, atum, are, a. Affaiblir . Syn. Infirmo, frango, infringo, debilem facio, minuo, comminuo, exhaurio, nervos incido, corrumpo, enervo, affligo. )( Confirmo. Phras. Debilitamur indies mag is, nos forces diminuent de jour en jour . Carpuntur vires, exhauriuntur; fractæ fat is cunt opes viresque; vis senescit, et prope ad nihilum venit; inc is is, exsect is, solutis nervis vires paulatim defluunt. Usus : Tribunitios furores debilitare et reprimere. Ea mentio vocem mihi debilitavit, mentem dolore impedivit. Noli me, me am virtutem, spem luctu debilitare. Debilitata virtute, fracto animo. Afflict us, debilitatus, mœrens, dolore exanimatus. Urbs ips a nervis omnibus exsect is debilitata, et soluta, abject a metu, mut a, fract a malis relinquitur. Cf. Affligo , Frango , Debilis . DĒBĬTĬO, ōnis f. Action de devoir , dette . Syn. Debitum. Usus : Nihil de emendo cogitat, debit i one dot is satis torquetur. Di i mil is est pecuniæ debitio, et grat iæ. DĒBĬTOR, ōris, m. Débiteur . Syn. Is, a quo invito exigi pecunia potest. )( Creditor. Usus : Pecunias credit as debitor i bus cond on are. Levior plaga est ab amico, quam a debitore. DĒBĬTUM, i, n. Dette , ce qui est dû . Syn. Debitio, æs alienum, pecunia debit a, nomen. Adv. Jam diu. Phras. 1. Debita magna fecit, il a contracté de grandes dettes . Æs alienum fecit, conflavit, contraxit; in æs alienum incidit; nomina fecit; nomina confecit plurima; æs alienum coegit; ære alieno se obstrinxit; æris alien i vim magnam contraxit. 2. Magna habet debit a, il est très-endetté . Labor at vehementer ex ære alieno; ære alieno graviter premitur; urgent i bus semper sortem usuris, grav i obrutus est fœnore; ære alieno oppre us est; in no minibus est plurimis; in ære alieno est; multum debet; æris alien i magnitudine demersus gem it; animam debet; mag no ære obstrictus est, est in no minibus ex pecunia satis multa; æris alien i habet plurimum; ære alieno gravatus, obligatus est; obæratus plurimum. 3. Debita reposcere, réclamer son argent . Nomina exigere; con venire, appellare de credito debitorem; nomina urgere; appellare de pecunia; debitorem admonere de pecunia 4. Debita solvemus, nous paierons nos dettes . Nomina di olve mus, expediemus, exsolvemus, æs alienum exsolvemus, solvemus; ex ære alieno exibimus, libraque et ære nos liberabimus; ære alieno paulatim nos levabimus, liberabimus, contract a nomina expunge mus, explicabimus, solvemus. 5. Debitum antiquum novo debito expungere, payer ses vieilles dettes en faisant de nouvelles . Versuram facere, nomina transferre; versura solvere. 6. Debita vix solventur, ils pourront à peine payer leurs dettes . In ære alieno vacillant debitores; nomina imped it a sunt ut plurimum; vix solvendo sunt debitores; vacillant nomina; inveterascit æs alienum. Cf. Æs alienum . Usus : Fidei conducit in loco debitum solvere, retribuere. Turpe, debito fraud are creditorem. DĒBĬTUS, a, um, Dû . Syn. Meritus, just us. Usus : Debitam tibi just am que gratiam refero. Reddere officium alicui debitum. Mortem naturæ debit am patriæ impend it. Solvere just as debit as que pœnas. Debiti mihi honores sunt habit i. Non in just a merit a, debit a iracund i a fuit. DEBLĂTĔRO, as, avi, atum, are, n. et a. Babiller , bavarder ; débiter , raconter . Syn. Stulte loquor. Usus : Rem totam vicinis omnibus deb late rast i. DĒCANTO, as, avi, atum, are, a. Chanter , réciter ; vanter . Syn. Canto, celebro, per vulgo. Usus : Decant at a est fabula. Græcus doctor pervulgata præcepta decant at. Cf. Cano . DĔCAS, ădis, f. Décade . DĒCĒDO, is, ce i, ce um, ere, n. S’éloigner de . Syn. Cedo, discedo. )( Accedo. Adv. Alicunde, aliquando, de sententia, plane. Phras. Alicui de via decedere, se ranger devant qqn , céder le pas . De via concedere; dare viam; dec lin are se paulum extra viam; deflect ere a via; cedere, divertere, dec lin are de via; iter dare, præbere. Usus : 1. Me tell us de civitate, quam de sententia decedere maluit. Inimicorum ament iæ, tribunitio furor i, ac violent iæ dece it Cicero. Ex, vel de provincia decedere. De po e i one, de jure suo decedere coact us. 2. Morior, mourir . Tum omnes dec e e rant. De vita, de stat i one vitæ cum dece ero. Cf. Cedo , Morior . DĔCEM, Dix . DĔCEMBER, ris, m. Décembre . DĔCEMPĔDA, æ, f. Perche de dix pieds , mesure . Syn. Instrumentum, quo terram metiuntur meta to res. Usus : Solis magnitudinem tanquam decempeda metiuntur mathematic i. Cum architect is et decempedis villas multorum per a grav it. DĔCEMPĔDĀTOR, ōris, m. Arpent eur . Syn. Agri metator. Usus : Æqui imus agri public i et privati decempedator Antonius. DĔCEMVĬRI, ōrum, m. pl. Les décemvirs . Qui duodecim tabulas per scrip sere. DĔCEMVĬRĂLIS, e, gen. com. Décemviral , des décemvirs . Usus : Ampli imum collegium decemvir ale. DĔCEMVĬRĀTŬS, ūs, m. Décemvirat . Syn. Decemvirum magi stratus et mun us. DĔCENTĔR, Convenable ment , avec bienséance . Syn. Decore. Usus : Jura a major i bus decenti ime script a. DĔCENTĬA, æ, f. Convenance , bienséance . Syn. Convenient i a, con decent i a, venustas, decorum, ordo. Usus : Venustatem, ordinem, et ut ita dicam, decent i am oculi videant, judicent. DĔCERNO, is, crēvi, crētum, ere, a. Juger , décider , décréter . Syn. Statuo, constituo, in animum induco, destino; mihi certum, fixum, ratum, destinatum est, cons ilium est, cons ilium capio, judico, censeo, sancio, decretum facio, decretum interpono, sent ent i am dico, vel fero. Adv. Atrocius, ampli ime de salute, caute, comm uniter, diligenter, for titer de rep., gratias, honores gravius, gravi ime, honorificenti ime, injuriose, juste, libere, mature, nomina tim de aliquo, ornati ime, plane recte, sap i enter, severe de religione, varie, vere. Phras. Decrevi, me Philosophiæ dare, j’ai résolu de me livrer à l’étude de la philosophie . Certum mihi est; definitum est; decretum mihi est; animus est; stat sententia; stabile est, ita est sententia; animum obfirmavi; in animo mihi est; id mihi consilii est; animo proposui; Philosophiam mihi persequi cert a res est. Cf. Constituo , Sententia , Cons ilium . Usus : 1. Honores alicui, triumphum, provinciam decernere. Contra, vel secundum aliquem decernere, décider contre qqn , ou en sa faveur . De eadem re ali us ali a decern it. 2. Pugno, decerto, lutter , combattre . Uno judicio de for tun is omnibus decernere. Fac, ne ferro, ne arm is decernatur. In ea pugna de salute rei publicæ decernitur. Cf. Constituo , Volo , Statuo , Pugno . DĒCERPO, is, cerpsi, cerptum, ere, a. Ôter , détacher , cueillir . Syn. Carpo, delibo, excerpo, aufero. Usus : Nihil sib i de ist a laude miles decerpsit. Cave, ne quid jocus de gravitate decerpat. Human us animus decerptus e mente divina. Cf. Minuo , Detraho . DĒCERTĀTĬO, ōnis, f. Décision d’un combat . Syn. Dimicatio, concertatio. Usus : Harum rerum decertatio Consul i bus per mi a est, le jugement de ces questions a été abandonné aux consuls . Cf. Certamen . DĒCERTO, as, avi, atum, are, n. Combattre , lutter . Syn. Certo, depugno, dimico, concerto. Adv. Acerrime, cominus, ferro inter se, confestim, felici ime prœliis. Usus : Jure et legibus discept an do, vi et arm is contra vim decertare. Summa content i one cum æmulis decertat; inter se acerrime decertant. Cf. Certo . DĒCESSĬO, ōnis, f. Départ . Syn. Abitus, disce us. Epith. Matura, molest a, tarda. Usus : 1. Sæpe de tua mansione et dec e i one communicat. Dece ion is dies appro pin quat. 2. Detrimentum, diminutio, déchet , diminution . Nescio, an acce ionem vel dece ionem de summa mihi attulerit. Nulla fier i acce io, vel dece io poterat. DĒCESSŬS, ūs, m. Départ , mort ; sortie de charge d’un magistrat . Syn. Dece io, mors. Usus : Amicorum dece u valde me an go. Dece us e provincia. DĔCET, cŭit, cēre, imp. Il convient , il est convenable , séant ; il faut . Syn. Convenit, decorum est, æquum est, par est, postulat jus, dignum est, aptum est. )( Dedecet. Phras. 1. Quod decet, sectare, étudiez les convenances et mettez-les en pratique . Quod decorum; quod te dignum; quod e dignitate tua est; quod dignitati consonum; quod tuum est; quod jus fasque est; quod tuarum partium est; quod ingenium, genus ætatem tuam addecet, sectare. Quod nec in hone stum, nec tibi indecorum est, age; quod jus fasque concedit, nec præter decent i am est, id sequere. 2. Sapientem decet non temere credere, le sage ne doit pas croire à la légère . Sapient is est; sapient iæ istud est, non temere credere; sapient is hæ partes sunt; semper sapient is est habitum; sapient is officium est; pars magna prudent iæ est; ad sapientem pertinet, fidem non temere quibusvis rumusculis habere. Cf. Honestum est , Refert , Convenit . Usus : Nihil decet invita, ut aiunt, Minerva. Quid deceat, quid aptum person is sit, vide at orator. Quem muliebris ornatus parum decet. Caput artis est decere. 1. DĒCĬDO, is cĭdi, ere, n. Tomber . Syn. Cado. Phras. Ex equo decidit, il tomba de cheval . Ad terram defluxit; ad terram delatus est; ex equo deject us est; equo excu us est; ruente equo ad terram dat us est; ex equo lapsus est, decidit; sternacis equi succe u ad casum dat us est; equus hominem super caput effudit. Usus : De omnibus rebus decidimus. In miser rim am conditionem decidit res public a. Cf. Labor , Cado . 2. DĒCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a. Décider , régler à l’amiable . Syn. Decisionem facio; trans i go, pactionem facio; decerno. Phras. Nihil decidit, il n’a rien décidé . Rem in medio reliquit; sent ent i am dicere, ferre, pronuntiare non est ausus; nondum ill i stab at sententia; nondum explicatam habemus causæ nostræ rationem; hæret, pendet, suspens a etiamnum est causæ nostræ ratio. Usus : Trans i gere et decidere cum aliquo. De summa a liquid decidere. Talent is decem decidisti. DĔCĬES, Dix fois . DĔCĬMO, as, avi, atum, are, a. Punir de mort un sold at sur dix , décimer . Syn. Decimam partem accipio. Phras. Decimare legiones, décimer les légions . Decimum quemque e legione supplicio afficere. DĔCĬMUS, a, um, Dixième . Usus : Hora die i decima. DĒCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. Tromper , abuser . Syn. Capio, circumvenio, frau do, circumscribo, alicui impono, fallo, sup plan to, fucum facio, in fraudem impello, in errorem induco, verb a do, errorem objicio, errorem incutio, in fraudem deduco, aucupor, induco, eludo. Phras. 1. Non erat, quod me dec i peres, vous ne deviez pas me tromper . Spem falleres; per dolum atque insidias ageres; me am imbecillitatem aucupareris; in fraudem impel leres; me lud if i cares, destitueres, adversariis trade res; omni fraude et perfidia falleres, improbi ime fraud a res. 2. Sentio me a te deceptum, je sens que vous m’avez attrapé . Sentio, me tuis retibus captum, cir cum scrip tum, illusum, destitutum, inductum, circumventum; caption i bus tuis deceptum; tuis laqueis irretitum; fallaciis abductum, in fraudem inductum; fraude irretitum, circumventum, captum. 3. Artes dec i piend i omnes tenes, vous conn a is sez toutes les manières de tromper . Totus ex fraude et mendacio fact us videris; ex fraude, fallaciis, mendaciis tot us const are, consutus e e videris; ad omnem fraudem callid us, fallax, et omni artificio simulation is eruditus; ingenio ad fallendum para to; qui nihil nisi dolos, fallacias, mach in as, præstigias animo disponas; nonnisi dolos nectas, intend as; non tam virtute, quam dolo contend as; insidiis nitaris. 4. Facile est, puerum decipere, il est facile d’abuser un enfant . Facile est, puerum in fraudem conjicere, deducere; puero errorem of fun dere; fucum facere, caliginem of fun dere puerorum mentibus; insidiis captare; dol is ludere; dol is ductare; fallaciis irretire; fallaciis eludere; in fraudem illicere; lactare verb is fallacibus; verb a dare puero; falsa spe producere puerum; in errorem ducere; dol is ince ere; circumducere puerum; facile est obrepere imprudent i; verb a ex insidiis imprudent i dare; puerum dolo capere; in fraudem implicare. 5. Graviter decepit, il l’a grave ment trompé . Fraudem concepit, suscepit maxim am; fraudem fecit, admisit sane turpi imam; dolos consuit non paucos; dolum commo lit us est, adhibuit nefarium; fallaciam intend it dictu audi tuque fœdam; fraude ac dolo aggre us est nefario; fraudem struxit, comment us est sane atrocem. 6. Deceptus sum vehementer, j’ai été forte ment attrapé . Opinio me fefellit; falsa me opinio tenuit; duct us sum falsa spe, spes me frustrata est; in fraudem incurri, incidi; in fraudem delatus, deduct us, induct us, conductus, conject us sum; pro re vera falsam spem domum retuli; per imprudent i am, alien a perfidia deceptus sum; cir cum script us ac circumvent us sum; error est mihi object us; dolo captus sum; mendaciis one ratus sum; lud if i cat us et emunctus sum probe; fucus mihi fact us est; in fraudem illectus; in errorem implicatus; in fraudem impulsus sum; in fraudem delapsus sum. Usus : Spem me am admodum decepit. Cf. Fallo , Fraus . DĒCĪSĬO, ōnis, f. Arrangement , accommodement , transaction . Syn. Transactio. Usus : Decision is arbiter Cæcilius. DĒCLĀMĀTĬO, ōnis, f. Déclam at i on , exercice or a to ire . Syn. Domestic a et umbra til is exercitatio, qua tirones eloquent iæ a magistro exercentur. Epith. Quotidian a, senilis, vulgar is, pervulgata. Usus : Vulgar is, pervulgata declamatio. DĒCLĀMĀTOR, ōris, m. Déclamateur . Usus : Quis eum dec lam at or ad clepsydram latrare docuit? Videor mihi cum aliquo dec lama tore dis put are. Dec lam at or de ludo. DĒCLĀMĀTŌRĬUS, a, um, Déclam a to ire . Usus : Pueri dec lama to rio illo genere delectantur. DĒCLĀMĬTO, as, avi, atum, are, n. et a. Déclamer , s’exercer à la parole . Usus : Græci annos plures sedentes declamitant. DĒCLĀMO, as, avi, atum, are, n. et a. Déclamer ; crier , criailler contre qqn . Syn. In declamation i bus exerceor, exercitatione quasi ludicra prædisco et meditor. Adv. Impune in quemvis, vehementi ime. Usus : In san us ille contra me vehementer declamavit; causam dec lam are. DĒCLĀRĀTĬO, ōnis, f. Déclara tion , manifestation . Epith. Jucundi ima. Usus : Liber iste quant am habet declarationem amoris erg a me tui! DĒCLĀRO, as, avi, atum, are, a. Rendre clair ; nommer , proc lamer . Syn. Sign i fico, planum facio, demonstro, ostendo, indico; pronuntio. Frequent i us ad fact a pertinet, quam ad dicta. Adv. Aperte, apertius litter is, facilius benevolent i am, obscure, parum, plane, maxime. Usus : Populus uni versus me consulem declaravit. Declaravit eo facto, quant i me faceret. Declarant ist a acumen in genii tui. Abundant i a et satietas rerum copiam declarat. Mentem tuam ill is litter is non satis declarasti. Cf. Aperio , Sign i fico , Explico . DĒCLĪNĀTĬO, ōnis, f. Action de se détourner ; aversion , répugnance pour qqche . Syn. Flexio. Epith. Honest a periculi, natural is, parva. Usus : Nullum animal est, cui non sua appetitio natural is est et declinatio. Declinatio brevis a pro pos i to. DĒCLĪNO, as, avi, atum, are, a. et n. Détourner , s’écarter , écarter fuir , éviter . Syn. Deflecto, decedo, vito, de via deducor. )( Appeto, ads cisco. Adv. Aliquantulum a pro pos i to, diligent i us a vitiis, natura liter, paululum, recte, impetum declino. Phras. Dec lin are ictum, parer un coup . Parva dec lin at i one corp or is ictum effugere; exire, excedere tela, intentos gladios. Usus : 1. Declinat a pro pos i to, deflect it que sent ent i am. De via declinavi paulum. 2. Fugio, devito, fuir , éviter . Laqueos judicii, vitia, periculum dec lin are. Dec lin are de statu suo. Cf. Vito , Decedo . DĒCLĪVIS, e, gen. com. Qui est en pente, penché, incl iné . Syn. Incl in at us, incurvus, Usus : Collis a summo æqualiter declivis; præceps et declivis locus. DĒCLĪVĬTAS, ātis, f. Position incl inée , pente . Syn. Inclinatio. Usus : Exiguum loci ad declivitatem fastigium magnum habet momentum. DĒCOCTOR, ōris, m. Dis sip at eur , banqueroutier . Syn. Qui suam rem confecit, dilapidavit, inficiator, fraud at or. Usus : Exercitus e senibus, mendicis, decoct or i bus collect us. DĒCŎLOR, ōris, omn. gen. Décoloré , terne . Syn. Sine colore, quod colorem amisit. Usus : Sanguis decolor. Cf. Deform is . DĒCŎLŌRĀTĬO, ōnis, f. Altération de la couleur , décoloration . Syn. Livor, pallor. DĒCŎLŎRO, as, avi, atum, are, a. Décolorer , ternir . Usus : Mortuum deform a tum, rumore perditum, corpore decolor a to const at fui e. DĒCŎQUO, is, cox i, coctum, ere, n. Manger son bien , faire ban que route . Syn. Male rem gero, conturbo. Usus : Fortunæ vitio, non suo decoxit. Agrum suum intra annum decoxit. Alea, pot at i one, scortatione decoxit. Cf. Nepos , Consumo , Abligurio , Prodigo . DĔCOR, ōris, m. Tout ce qui sied bien , parure , ornement . Syn. Species, formæ gratia, quod decet. Usus : Metaphrast us virtutem decore suo spoliavit. DĔCŌRĒ, Convenable ment , décemment . Syn. Decenter. Usus : Loqui ad rerum dignitatem apte et decore. DĔCŎRŌ, as, avi, atum, are, a. Décorer , orner , honorer . Syn. Celebro, or no, hones to. )( Dedecoro. Usus : Hos majores nostri omni laude, triumpho, honor i bus decor a runt, auxerunt, honest a runt. Cf. Orno , Hones to , Colo . DĔCŌRUM, i, n. Bienséance , convenance , décorum . Syn. Decus. Usus : Ut in vita, sic in or at i one nihil est difficilius, quam quod deceat. Scio, quid gravitas vestra, quid hæc advocatio, quid ille convent us, quid dignitas populi Romani, quid periculi magnitudo, ætas mea, honos, decorum denique postulet. Cf. Indecorum , Decet . DĔCŌRUS, a, um, Convenable ; beau , orné . Syn. Decens, conveniens, cons on us. Usus : Mihi eo ire decorum visum non est. Aurum et ad usum aptum est, et ad ornatum decorum. Nihil mag is decorum, quam æqualitas universæ vitæ. Quod non decorum est, nec Diis dignum. DĒCRĔPĬTUS, a, um, Décrépit . Syn. Senectute confect us, invalid us, qui summa senectute est. Usus : Tristis ac decrepit us senex. DĒCRESCO, is, crēvi, crētum, ere, n. Décroître , diminuer . Syn. Subsideo, decedo. Usus : Conchylia omnia cum luna crescunt et dec res cunt, seu exhauriuntur. DĒCRĒTUM, i, n. Décision , jugement , décret . Syn. Consultum, scitum, inter dictum. Epith. Egregium, justum, inter pos i tum, severum, liberali imum, obsign a tum, præclarum, stabile, fixum, ratum, vet us. Decreta ampli ima atque or natis sima, divina atque immortal i a, falsa, firm a, gravis sima, honest i or a, honorific ent is sima, magnificent is sima, multa, nova, or natis sima, superior a. Usus : Decretum facere, interponere. Decreti tabulas figere. Quis consulum illorum decretum comp rob a bit; honesti imum a senatu decretum abstuli, obtinui. Cf. Cons ilium , Sententia . DĔCŬMA, æ, f. Dîme , 10ᵉ partie de ses biens que l’on paie au fisc . Syn. Decima pars, quam arator decumano dat. Epith. Certæ, magnæ, reliquæ. Usus : Decumas conducere, exigere acriter. Dare decumas, et accipere. Decumis rem public am defraud are. DĔCŬMĀNUS, i, m. Fermier des dîmes , public a in . Syn. Public an us, qui decumas exigit. Epith. Ministri ac satellites cupid it a tum suarum, principes et quasi sena to res public a no rum. Usus : Omnia consumis cum decumano. DĒCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n. Se mettre au lit , se coucher . Syn. Cubo, jaceo. )( Sto. Usus : Honeste, turpiter decumbere. Cf. Cubo . DĔCŬPLUS, a, um, Décuple . Syn. Decies tantum. DĔCŬRĬA, æ, f. Décurie , corps judiciaire . Syn. Cla is, ordo judicum Romæ, a decies centenis judicibus appel lat us, qui in singulis curiis sedebant. Usus : Non suæ decuriæ munere, neque ex lege sed it. Lex promulgata est de tertia decuria judicum. DĔCŬRĬĀTĬO, ōnis, f. Division par décuries . Syn. In curias distinctio et descriptio. Usus : Decuriatio tribulium, descriptio populi. DĔCŬRĬO, as, avi, atum, are, a. Diviser par dizaines . Syn. In curiam adscribo. Usus : Cum vicatim decuriarentur servi et conscriberentur. Decuriatos habere exercitus peditum. DĔCURĬO, ōnis, m. Décurion . Syn. Quasi senator in municipio, vel conventu. Usus : Factus est Neapoli decurio. DĒCURRO, is, curr i, cursum, ere, n. et a. Des cendre en courant , arriver ; parcourir , raconter . Syn. Conficio, trans i go. Adv. Belli ime, cupide ad jura, breviter. Usus : Jam ad calcem decursum est, nec velim decurso spatio ad car ceres revocari. Prope acta et decursa. Quæ a te breviter decursa sunt, audire cupio, je voudrais entendre les points que tu as parcourus brièvement . DĒCURSĬO, ōnis, f. Marche militaire , incursion . Syn. Excursio. Usus : Decursion i bus equitum ea loca vastavit. DĒCURSŬS, ūs, m. Cours , espace . Syn. Spatium, functio. Usus : Honorum decursus. Cf. Curriculum . DĔCURTĀTUS, a, um, part. v. decurto. Tronqué , mutilé . Decurtata oratio. DĔCUS, ŏris, n. Ornement , parure ; gloire , honneur . Syn. Honor, laus, dignitas, honest as, ornamentum. )( Dedecus. Usus : Decus et ornamentum senatus Cicero. Populi dec us et lumen Pompeius. Verum dec us in virtute positum est. Nati sum us ad laudem et dec us. Cf. Decet . DĒCUSSO, as, avi, atum, are, a. Croiser en forme d’X , en sautoir . Syn. In form am litteræ X diduco, divi do, constituo, per medium seco. DĔCŬTĬO, is, cu i, cu um, ere, a. Abattre . Syn. Dejicio. Usus : Summa papaverum capita decu it. DĒDĔCET, cŭit, ere, Il ne convient pas , il est malséant . Syn. Indecorum est. )( Decet, decorum est. Phras. Nostris moribus nef as habetur, cel a ne sied pas à notre époque , ne va pas avec nos habitudes . A decore alienum est; mini me decorum est; abhorret a nostris moribus, moribus nostris non est consent a neum; haudquaquam decorum est; præter decorum est; nef as est. Usus : Or a to rem irasci dedecet, simul are decet. Cf. Dedecus , Indecorum , In hone stum . DĒDĔCŎRO, as, avi, atum, are, a. Déshonorer , souiller . Syn. Turpifico. Usus : Urbis et magistri auctoritatem dedecorasti. DĒDĔCUS, ŏris, n. Déshonneur , honte , infamie , opprobre . Syn. Turpitudo, nota turpitudinis, infamia, probrum, labes, macula, ignominia, labes turpitudinis, opprobrium, flagitium. Epith. Æternum, commune, detest a bile, domesticum, maximum, sempiternum, summum, tantum. Phras. 1. Vide, ne dedecori sis major i bus, prenez garde de ternir la gloire de vos ancêtres . Ne vita tua in sign i turpitudine not at a atque depre a dedecore et infamia ill is probro vert at; ne ignominia afficias; ne macula turpi ima genus tuum notes; generi tuo ignominiam inuras; ne hanc labem tot scelerum in familia relinquas; ne sempiternam turpitudinis not am inuras; dedecus tuis imprimas; majorum famam probris flag it i is que tuis violes; nomen familiæ tuæ iis maculis obscures, quæ nulla temporum long in quit ate abstergi po int. 2. Æternum dedecus in curr ist i, vous avez mérité un opprobre éternel . Ætern am ignominiæ labem subiisti; sempiternam tibi ignominiam imposuisti; ætern a tibi est inust a infamiæ nota; as persist i atque inquinasti te maculis infamiæ sempiternis; spem tibi omnem futuræ dignitatis a demist i; null am tibi in posterum dignitatis partem reliquisti; infamia eris seculi tui; turpitudinis hanc labem, qua te infecisti, dedecus consequetur sempiternum; contract am turpitudinis not am nulla temporum diuturnitas delebit; hærebit ea labes nomini tuo; inside bit macula ac in vet eras cet, nec ulla temp or is diuturnitate abolebitur. 3. Dedecori sib i ducit, il regarde com me une honte pour lui . Probro, dedecori, vitio sib i vert it, dat; pudor i e e sib i reputat, turpe put at; haud a vitio abe e censet; maculam inferri, labem aspergi, not am inuri ea re sib i autumat; crimini, vitio sib i dandum, vertendum dedecori; fraud i fore exist i mat; dedecus, turpitudinem in ea re const i tut am censet; ne qua inde in se redundet infamia, ne quod dedecus emergat, veretur. Usus : Vide ne quid dedecoris admittas, concipias, suscipias; ne in dedecus in curr as, in dedecore voluteris. Cf. Contumelia , Infamia , Labes , Macula , Nota . DĒDĬCĀTĬO, ōnis, f. Consécration , dédicace . Syn. Con sec ratio. Epith. Religiosa, supers tit ios a. Usus : Postem teneri in dedication i bus templorum oportet Memoria consecrati solemn i religione templi, dédicace . DĒDĬCO, as, avi, atum, are, a. Consacrer ; dédier . Syn. Sacro, consecro, religiosum facio, religionem in aliquem locum infero, aliquem locum religione devincio. Phras. 1. Templum dedicavit, il consacra un temple . Sempiterna religione obligavit; religione devinxit; religioso ritu consecravit; DEO sacravit; divi no cultui addixit; dedicationem celeb rav it. 2. Multis de causis hunc librum tibi dedicare volui, pour bien des raisons , j’ai voulu vous dédier ce livre . Librum hunc nuncupare, inscribere, offerre volui; multæ me impellunt causæ, multæ sunt causæ, quæ me moveant, ut has me as vigil i as sub tui nominis clypeo, auctoritate, fulgore, splendore edam, emittam; ut has lucubrationes me as prodire, exire; in lucem prodere, in publicum edere, sub nomine tuo apparere velim. Cf. Consecro . Usus : Smyrnæ delubrum Homero dedicatum est. Ædes Castori et Polluci dedicata, dicata, consecrata. Cf. Consecro , Dico . DĒDIGNOR, aris, at us sum, ari, d. Dédaigner . Syn. Indignum habeo, contemno. Usus : Amicum dedignari. Cf. Contemno . DĒDISCO, is, dēdĭdĭci, ere, a. Désapprendre , oublier . Syn. Quæ didici, obliviscor. Usus : Juventus nostra dediscit pene docendo. DĒDĬTĬO, ōnis, f. Redd it i on , capitulation . Syn. Subjectio, cum quis se in hostium potestatem trad it. Phras. 1. Ad deditionem obse os invitare, inviter les a iégés à capituler . Spe honest arum pactionum, hones to rum pactorum ad deditionem impellere, inducere; deditionem spe pactorum maturare. 2. Ad deditionem cogere, forcer qqn à se rendre . In deditionem redigere; ad deditionem subigere; ad deditionem trahere. 2. Deditionem facere, capituler . Deditionem subire; in deditionem venire, concedere; in jus deditionemque victor is dare obse am urbem; pot est at is alienæ facere; in hostium ditionem urbem, agros, divina human a que omnia dare; urbem, aquam, agros, terminos, divina human a que omnia in hostium ditionem dedere; libertatem suam fidei ditionique victor is permittere; se victor i host i permittere; in potestatem victor is fidemque permittere; ad cond it i ones descend ere. Cf. Conditio . 4. Per deditionem urbem capere, prendre une ville par capitulation . In deditionem accipere, recipere, urbem in deditionem accipere. 5. Deditionem omittere, refuser de se rendre . Deditionem abrumpere, deserere; a paciscendi consilio abire, recedere. Usus : Ad deditionem invitare. Deditionem facere. Deditionem spectant, ils se proposent de capituler . Cf. Conditio , Dedo . DĒDĬTĬTĬUS, a, um, Qui a capitulé , qui s’est soum is à discrétion . Usus : Id decretum ad dedititios pertinet. DĒDĬTUS, a, um, Abandonné , livré ; dévoué , appliqué . Adv. Mirifice. Phras. Homo litter is deditus, homme livré à l’étude des belles-lettres . Litter arum studio flagrans, unicus litterum sectator. Usus : Puer his studiis maxime deditus. Auctoritati senatus, grat iæ alicujus et voluntati deditus. Adstrictum me tibi semper, magnopere deditum, addictum penitus habebis. Cf. Obnoxius . DĒDO, is, dēdĭdi, dēdĭtum, ere, a. Donner , livrer ; se rendre . Syn. Addico, do, trado, mancipo, quasi consecro. Phras. Dedere se victor i, se rendre au vainqueur . Armis posit is ad victor is fidem confugere; ditioni victor is se permittere; se suaque omnia victor is arbitrio pot est at i que permittere; in victor is ditionem voluntaria deditione concedere; rem public am sine dim i cat i one in manum victor is tradere. Cf. Deditio . Usus : Patriæ nos totos dedere, in ea nostra omnia ponere, et quasi con sec rare debemus. Alicui arti se totum dedere. Toto animo libidini, desidiæ, ægritudini, luctui dedere. Mancinum hostibus dedidere Romani. Cf. Trado , Deditio . DĒDŎCĔO, es, cŭi, ctum, ere, a. Faire oublier ce qu’on ava it appris . Syn. Ab eo, quod quis doctus est, abduco, sec us doceo. Usus : Dedocendus ille potius fuerat, quam docendus. DĒDŪCO, is, xi, ctum, ere, a. Tirer de, faire sortir ; conduire ; fonder une colonie . Syn. Abduco, revoco, removeo, detraho, deductionem facio. Adv. Nece aria, gradatim, de publico, a us pic a to, omnino, sensim. Usus : 1. In campum aliquem, domum, ad judicium, ex provincia, de via deducere. Præsidia deducere oppidis. 2. Adduco rem in locum aliquem et statum, conduire , amener une chose à ce point que.... Eum in locum res deduct a est; huc rem deduxit, ut, etc. 3. Transfertur ad animi motus, détourner ; gagner , séduire . Ab voluntate, mente, consilio bono, sententia, cœpto aliquem deducere, dimovere. Nunquam me divitiæ de fide, ab animi lenitate deducent. Or at i one ab trist it i a, de pravitate animi illum deduxit. 4. Detraho, ret rancher , soustraire . Centum nummos ei deduxi. Addendo deducendoque vide, quæ summa fiat reliqua. DĒDUCTĬO, ōnis, f. Action de tirer de , de détourner . Syn. Derivatio. Epith. Admirabilis, crudelis, miser a militum. Usus : 1. Mirabilis ill a aquæ Albanæ deductio, cette admirable dérivation du lac Albain . Rivorum e fonte deductio. 2. Detractio, déduction , ret ran chem ent , diminution . Certis no minibus deduct i ones fier i solent. DĒDUCTOR, ōris, m. Celui qui accompagne , qui escorte un can did at . Qui honor is causa aliquem deducit. Usus : Deductorum officium majus est, quam salutatorum. DĔERRO, as, avi, atum, are, n. S’écarter du droit chem in , se fourvoyer , s’égarer . Syn. Erro, aberro. Usus : Ne deerret orator ab eo, quod cœpit exponere. In itinere deerravimus. Cf. Erro , Aberro . DĒFÆCO, as, avi, atum, are, a. Clarifier ; purifier . Syn. A fæcibus pur go. Usus : 1. Vinum defæcatum. 2. Transl. Animus defæcat us, omni anxietatum et dolorum sorde vacuus. DĒFĂTĪGĀTĬO, ōnis, f. Fatigue , la itude . Syn. La itudo. Usus : Ne qua po it defatigatio animum tuum retard are. Corpora defat i gat i one et exercitatione in graves cunt, animi levantur. DĒFĂTĪGO, as, avi, atum, are, a. Fatiguer , épuiser . Syn. Defatigationem, laborem, la itudinem, languorem affero. Usus : Aliquem negotio aliquo defat i gare. Noli con ser vanda republic a defat i gari. Non conquiescam nec defat i gab or, donec, etc. Cf. Fatigo . DĒFECTĬO, ōnis, f. Défection , désertion d’un parti . Syn. Defect us. Phras. 1. Defectionem suadere, conseiller la révolte . Ad defectionem sermon i bus seditiosis trahere, invitare, sol licit are. 2. Defectionem parare, préparer les défections . Defectionem moliri, attent are; ad defectionem spectare; defection is temp us circumspect are. 3. Defectionem facere, déserter , pa er à l’ennemi . Aperte ad hostem desciscere; desciscere ad fortunam host is; defectionem facere; defectionem inire; ad hostes deficere. Usus : 1. Solis ac lunæ defect i ones, éclipses . Defectio virium adolescent iæ vitiis tribuenda est potius, quam senectuti. Defectio animi, a battement , décourage ment ; défail lance , faible e . Intemperant i a est a recta mente defectio, a virtute defectio. 2. Animi, studiique abalienatio, éloignement , aversion . Nescio, a quibus defection is initium sit exortum. Cf. Deficio , Des cisco , Seditio , Rebellis . DĒFĒCTŬS, ūs, m. Révolte , sédition ; déclin , éclipse . Syn. Defectio. Usus : Luna a defectu suo in initia recurrit. (Defect us pro animi vitio, vel labe, défaut , vulgare est ). DĒFENDO, is, di, sum, ere, a. Défendre , protéger ; écarter un mal . Tego, protego, propugno, adsum, studeo, foveo; pro aliquo dico, verb a facio, causam alicujus suscipio, vel ago, tue or, injuriam prohibeo; calami tate vel periculo prohibeo, complect or, sustineo. )( Oppugno. Adv. Accurate, acerrime, animose, audacter, benigne, constanti ime, copiosi ime, diligenti ime, diu multum que, facillime, feliciter, for titer, gravi ime et veri ime, honesti ime, uberius, libere, magnopere, neg lig enter, ornati ime, diligenter, præclare, precario, prudenti ime, publice, pugnati ime, religiose, sane, animose, segni us, simpliciter, timide, vehement i us, vere, versutius, vix satis honeste, usque ad extremum causæ, vulgo in judiciis, studiose. Phras. 1. Semper te defend am, je vous protégerai toujours . Pro tuis for tun is loquar; propugnationem et defensionem tuæ dignitatis suscipiam; in me is castris prædiisque ver saber is; inimicorum impetus propulsabo; meo patrocinio te sustentabo; tuam causam quam accurati ime tutabor; tela a cervicibus tuis depellam; tui patrocinium suscipiam; defensor periculi tui, et propugnator; ultor hostium tuorum, restitutor salutis tuæ ero; sub umbra mea tuto delitesces; sub tutela mea acquiesces; innocent i am tuam protegam, fulciam; vim arcebo; propulsabo injuriam; ab injuria prohibebo; semper a te stabo; tuas partes sequar, tuebor; adero causæ tuæ; ab injuria vindicabo; vel capitis periculo tuebor; pro salute tua vel in capitis dis crimen me offer am, vel corp or is oppositu intent a jugulo tela prohibebo. 2. Urbem strenue defend it, il défend it vigoureusement la place . Oppugnationem urb is for titer sustinuit; urbem oppositu corporum sustentavit, vim hostium feliciter prohibuit; urbem ab injuria hostium prohibuit, vindicavit; bellum illatum mœnib us for titer sustinuit, propulsavit; nullum locum nocendi oppido dedit; pro nudata mœnib us patria corpora opposuit forti imo rum civium, urbemque e periculo eripuit; nihil ab illo præterm is sum, quo vim hostium arceret; justitium in dictum, custodiæ in port is, vigil iæ, vicatim exactæ, arm a, tela in muros congest a, juvenes sacramento adacti; vires omnes ad salutem patriæ coll atæ; patriæ acer rimus propugnator ac defensor fuit; urbem ab exitio, interitu servavit, liberavit; urbem for titer tutatus est; pro patriæ salute corpus suum hostibus strenue opposuit, objecit; tela, faces a civitatis jugulo depulit, avert it; pro salute patriæ defend end a nervos omnes contend it; propugnator ac custos urb is exstitit, terror hostium, spes, subsidiumque patriæ. 3. Defend am me pro virili parte, pour ma part , je me défendrai de toutes mes forces . Jus meum arm is exequar; partes has suscipiam strenue; causam me am acturus sum for titer; nullum nocendi mihi locum adversario dabo; impetum adversarii sustinebo for titer, vimque arm is repellam; injuriam vel capitis periculo propulsabo; honor is, dignitatis, for tun arum mearum defensionem strenue suscipiam. Cf. Tueor , Foveo , Complect or , Arceo , Prohibeo . Usus : Pericula civium, injuriam prohibere, defend ere. Uva vestita pampinis sol is ardores defend it. Nunquam quid defend it Carneades, quod non probarit. Defend ere aliquem de ambitu. Cf. Tueor , Studeo , Faveo . DĒFENSĬO, ōnis, f. Défense , action de défendre . Syn. Propugnatio, patrocinium, tutela. Usus : Defensionem tui lib enter suscepi, in suscepta per sever abo. Cf. Defendo . DĒFENSĬTO, as, avi, atum, are, a. Défendre souvent ou de toutes ses forces . Syn. Defendo. Adv. Studiose. Usus : Causas def ens it are. DĒFENSOR, ōris, m. Défenseur , protect eur ; avocat , patron . Syn. Propugnator, patron us, tutor, advocatus, ads tipula tor, custos, qui aliquem in fidem suam suscepit, quem quis patronum adopt at, qui aliquem habet suæ fidei commend a tum. )( Oppugn at or, adversarius. Epith. Acer rimus, a iduus, constant is sim us, diligent is sim us, fidelis, idoneus, nimium ligitiosus, consuetus ad rixas, inept us ac stultus inter viros, inter mulieres, peritus juris ac callid us, magnus. Defensores studios is simi, multi, perpetui. Usus : Defensor custos que liber tat is. Propugnator senatus, patron us public i consilii, defensor vestræ voluntatis. Defensorem sib i aliquem constituere, adopt are, repudiare. Cf. Patron us , Advocatus . DĒFĔRO, fers, tŭli, lātum, ferre, a. Porter à la con nai ance , rap porter . Syn. Nuntio, afferro, sign i fico. Usus : 1. Ille ad senatum detulit. Res ad senatum delata est. Te valere, omnes ad nos deferunt. Acerbum mihi nuntium defert. 2. Tribuo, trado, credo, concedo, refero, présenter , offrir , décerner . Universum studium meum et benevolent i am ad te defero. Regnum ill i detulit. Voluntatem ei me am ac studium per litter as detulit. Plura, quam velim, mihi detulit senatus. Omnia ill i defert. 3. Adduco, porter , amener . Munus ad aliquem deferre. Bona for tuna me ad hunc magistrum detulit. 4. Accuso, dénoncer . Meum nomen ad judices detulit. De ambitu, de parricidio me detulit. Cf. Prodo . DĒFERVESCO, is, ferbui, vescere, n. Se refroidir ; se calmer , s’apaiser . Syn. Refrigeror. Usus : Transl. (Ad animum.) Dum adolescent iæ cupid i tates, dum ira defervescat. Cf. Refrigero , Remit to . DĒFESSUS, a, um, Las , hara é , fatigué . Syn. Fatigatus, la us, languens, fractus labore, in la itudinem dat us. Usus : Languentem et defe um ad pristinam virtutem revocavi. Animi negotiis defe i; aures convitio defe æ; defe us labore et itinere, æstu disputation is. Cf. Fatigo . DĒFĬCĬO, is, fēci, fectum, ere, a. et n. Manquer , faire défaut . Syn. Desum. )( Abundo. Adv. Plane ab aliquo. Phras. 1. Viresmeæ deficiunt, mes forces m’abandonnent . Vires mihi desunt; ætate oblanguere; mature nimium et celeriter def lores cunt ann i; defe us, refrigeratus membrorum vigor decidit; defluit ætas, ac velut longo intervallo viriditatem amittit; flaccescit, claudicat valetudo; labitur, consenescit, ad extremam tabem corpus venit; defluunt la itudine vires; effluunt la itudine, decidunt, dilabuntur; vires me deserunt; vires senes cunt; hebescit virtus; per ætatem vires et ingenium defluxere; vix spiritum duco, et inter manus sociorum collabor; exarescit vigor ille ment is; hebescit in genii acies; corp or is dignitas, ac or is gratia obsolescit. Cf. Destituo , Debilis . 2. Multum defecit a seipso, il a été fort infidèle à ses principes . Multum disce it a seipso, a fide, officio, mente, constant i a; descivit a morum candore, a virtute; ab laudato vitæ cursu multum deflex it; in alios longe mores abivit; multum remisit de laudato virtutis studio; vix eumdem hominem dices, ita a se di idet; parum jam const at sib i. Cf. Di i mil is , Muto . 3. Defecerunt a Roman is multi populi, beaucoup de peuples abandonnèrent les Romains . Descivere, detract a runt imperium; abrupere se ab Rom. imperio; magna defectio fact a est; sol licit at is ad defectionem animis rebellion is crimen late vagatum est. Provinciæ ingenio feroces ac rebel lat rices aperte descivere; jugum excu ere; ditioni populi Rom. se subtraxere. Cf. Defectio , Infidel is . 4. Deficere a fide, perdre la foi , apostasier . Abrumpere se a recte credentium cœtu; Ecclesiæ Christ i jugum excutere; ejurare avitam religionem; nuntium remittere sacris avitis; a data Chris to fide desciscere; Christ i sacra deserere; ad impiorum castra transfugere. Cf. A post at a . Usus : 1. Vires, vox, solatia me omnia deficiunt. Spes me, non voluntas deficit. Tempus me citius et dies, quam oratio deficiet (Deficit mihi a liquid, Vulg. ). 2. Minuor, desum, patior, s’éclipser , s’éteindre ; perdre courage . Sol, luna deficiunt. Animo non deficiam. Calor nativus me deficit. Animo et consilio non deficiam. 3. Des cisco, alien us sum, quitter un parti , renoncer à une alliance . Multi ab imperio et nomine populi Romani defecere. Difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. Quantum a te, a tua dignitate et constant i a defecisti. Cf. Minuo , Defectio , Infidel is . DĒFĪGO, is, fix i, fixum, ere, a. Ficher , planter , enfoncer . Syn. Colloco, pono, figo, intendo, immit to. Usus : 1. Sicam in consul is corpore defigere, enfoncer un poignard dans le corps du consul . Virtutes alt is simis radicibus defixæ. 2. Transl. Omnes cur as in salute rei publicæ defigere. Sent ent i am suam in aliorum mentibus defigere, faire pénétrer son sentiment dans l’esprit des autres . In omnium for tunas oculos imprudentes spe ac cupid it ate defigere. DĒFĪNĬO, is, ivi, vel ii, ītum, ire, a. Expliquer , définir . Syn. Def in it i one explico, quid a liquid sit, constituo, describo. Adv. Accomodatius ad intelligent i am popularem, bene, breviter, exp lan at i us, genera liter, uberius, pre e et anguste, pre i us, probe, similiter, squalid i us. Usus : 1. A liquid breviter illustrare, ver bisque definire pre e et anguste. Philosophorum more rem definire. 2. Metior, term in is circumscribo, complect or, termino, renfermer dans des bornes , circonscrire , décrire . Mala dolore, bona voluptate definiunt Epicure i. Potestatem ill i definit in quinquennium. Quam vitæ rationem tene am, mihi, quæso, def in i as. Optimas sib i sedes, hortosque definiunt. Illi orbes cœlestes, qui aspectum nostrum definiunt. Cf. Termino , Finio . DĒFĪNĪTĒ, D’une manière précise , formellement . Syn. Aperte, finite. Usus : Lex ill a definite Pompeio potestatem fecerat, civitatem don and i. DĒFĪNĪTĪO, ōnis, f. Définition . Syn. Descriptio. Epith. Aperta et apt a, explicata, honest a, mala, subtil is, vera, utilis, def in it i ones conglobatæ, plures. Usus : Definitio est rerum opertarum patefactio, evolutio involutarum. DĒFĬNĬTĪVUS, a, um, Définitif , décis if . Usus : Definitiva constitutio. DĒFĪNĪTUS, a, um, Délimité , défini , clair , précis . Syn. Certus, decretus, const i tutus. Adv. Fat a liter, similiter, propemodum. Usus : Nondum certum et definitum est de itinere cons ilium. Def in it a animi mode ratio. DĔFIT, ĭĕri, imp. Il manque . Syn. Deest. Usus : Mihi nunc animus potius def it, quam facultas. Cf. Careo . DĒFLĂGRĀTĬO, ōnis, f. Combustion , incendie . Syn. Exustio, flamm a, incendium. Usus : Def lag ratio olim futura est cœli atque terrarum. Domus mea ardore suo deflagrationem urb i minabatur. Cf. Incendium . DĒFLĂGRO, as, avi, atum, are, n. Être brûlé ent ièrement . Syn. Conflagro, comburor, ardeo. Usus : Quot templa tua manu deflagrarunt? Tuis facibus incensa dom us mea deflagravit. Cf. Comburo . DĒFLECTO, is, flex i, flexum, ere, n. Se détourner . Syn. Declino, detorqueo, aver to. Adv. Aliquantulum de spatio, tantulum. Usus : 1. De via deflect ere, quitter la route . Transl. Contort us amnis et deflex us. 2. De virtute, de curriculo et consuetudine majorum deflex i mus, nous avons dégénéré de la vertu, des coutumes et des habitudes de nos ancêtres . De a mic it i is sapientum, ad leves a mic it i as deflect is. De pro pos i to actionum mearum cursu tua causa deflex i. A veritate, a religione deflect ere. Ætas a labor i bus ad otium deflex a. Cf. Inclino , Averto , Des cisco . DĒFLĔO, es, flēvi, flētum, ere, a. Pleurer , déplorer . Syn. Deploro, comploro. Adv. Diu multum que. Usus : Civil is bell i initia deflevi. Cf. Lugeo . DĒFLŌRESCO, is, flōruĭ, escere, n. Perdre sa fleur , se faner . Syn. Flaccesco, florem venustatemque amitto, deficio. Usus : Formæ venustas, gratia principis, ingenium, opes, vires, mature ac celeriter def lores cunt. Cf. Deficio . DĒFLŌRO, as, avi, atum, are, a. Flétrir , faner , déshonorer . Syn. Rei dec us diminuo, corrumpo. Usus : Victor iæ gloria deflorata est. Cf. Stuprum . DĔFLŬO, is, flux i, fluxum, ere, n. Pa er , disparaître . Syn. Labor, delabor. Usus : 1. Ipsæ corollæ defluebant. 2. Ce o, ce er , s’écouler . Ubi salutatio amicorum defluxit, litter is me in volvo. 3. Accedo, delabor, pa er d’une chose à l’autre . Nempe a vetere facundia ad elegant i or a defluximus. 4. Alienor, s’en aller , s’éloigner . E multis amicis plerique defluxere. 5. Transeo, des cendre , tomber , sortir , être i u de . E sophist arum fontibus id dicendi genus ad forum defluxit. Cf. Delabor . DĒFŎDĬO, is, fōdi, fo um, ere, a. Enfouir , enterrer . Usus : Thesaurum defo um common str are. DĒFORMĀTĬO, ōnis, f. Action de défigurer , de flétrir . Usus : Deformatio corp or is et color is. DĒFORMĀTUS, a, um, Souillé , flétri . Syn. Turpis, form a atque ornament is omnibus spoliatus, turpificatus. Usus : Deform at us corpore, fractus animo. Ludi deform at i, in quin at i, perversi, conturbati. Vitiis deform at us. Parietes nudos et deformatos reliquit. Cf. Deform is . DĒFORM IS, e, gen. com. Diff or me , laid . Syn. Turpis. )( For mos us. Phras. Valde deform is es, vous êtes hideux . In honest a facie, turpi facie et invenusta es. Corp or is pravitates in te sunt insignes. Forma tua vac at omni decore. Non parum of fens i on is habet ill a tua deform it as corp or is. Non pauca insunt in te quæ form am exstinguant, color exsanguis, latentes sub fronte oculi, vultus distort us, ater, maculosus. Hominis in te præter vocem vix quidquam agnoscitur. Non vulgar i deform it ate es in sign it us. Usus : Me nunquam pœnitet, deformem e e natum. Motus, status que deform is. Deforme est de seipso prædicare. Cf. Forma . DĒFORMĬTAS, ātis, Difform ité , laideur . Syn. Pravitas, turpitudo. )( Dignitas, Epith. Summa. Usus : Cave, ne mala consuetudo ad aliquam te pravitatem deformitatemque per ducat. Nullum majus malum turpitudine, quæ si in deform it ate corp or is habeat a liquid of fens i on is, quanta ill a depravatio et fœditas animi debet videri? Cf. Turpitudo . 1. DĒFORMO, as, avi, atum, are, a. Défigurer , rendre diff or me ; altérer , souiller . Syn. Fœdo, turpo, maculo, turpifico; form am exstinguo, ornament is omnibus spolio. )( Orno, exorno. Usus : 1. Fortunam honest am vitiis, plebem licentia deform are. Deform are aliquem, et omnibus ornament is spoliare. Pœni Italiam deform a runt, les Car thagi no is ont dévasté l’Italie . Cf. Maculo . 2. DĒFORMO, as, avi, atum, are, a. De iner , esqui er , ébaucher . Syn. Depingo, primas line as duco. Usus : Tabulam, imaginem deform are. Ille quem supra deform avi, celui que je viens de peindre , que j’ai représenté plus haut . DĒFRAUDO, as, avi, atum, are, a. Enlever par tromperie ; tromper . Syn. Decipio. Usus : Ne brevitas aures defraudet, ne long it udo obtund at. Cf. Fraudo , Decipio . DĒFRĬCO, as, cŭi, cātum vel ctum, are, a. Frotter forte ment . Usus : Cœpit in balneo defricari. DĒFRINGO, is, frēgi, fractum, ere, a. Rompre , ca er . Syn. Decerpo, frango. Usus : Ramum arbor is defringere. DĒFŪGĬO, is, fūgi, ere, a. Fuir , éviter . Syn. Refugio, recuso. Usus : Munus aliquod, disputationem defugere. Cf. Vito , Declino . DĒFUNGOR, eris, functus sum, fungi, d. S’acquitter de , accomplir , terminer . Syn. Exantio, fung or. Usus : Bello, cert a mine, cur is, periculis defunct us, qui a term iné la guerre ; délivré des combats, des dangers, etc. Morbo, imperio defungi. Cf. Fungor . DĒGĔNER, ĕris, gen. omn. Dégénéré , abâtardi . Syn. Qui majorum moribus non respondet; patrii mor is expers, quod ex progenie parum prosperum est. Usus : Degener animus. Cf. Degenero . DĒGĔNĔRO, as, avi, atum, are, n. Dégénérer . Syn. Deflecto, des cisco, deficio, discedo a moribus, non respondeo generi. Phras. Filius a paternis moribus degeneravit, le fils a dégénéré des mœurs de son père . Filius virtutem paternam projecit, abjecit; non insist it paternis vestigiis; a paterna virtute abest longi ime; a parent is moribus disced it longi ime; a patriis institutis moribusque abit, desciscit, alien us est; nullum paternæ virtutis in eo est vestigium; veteres majorum laudes in genii as per it ate obterit; paternæ indol is nihil refert; ingenio est patris moribus admodum di imili; agendi ratio a ratione parent is dist at long i us; præter vultus speciem, patris nihil habet, nihil refert; cred as hominem alio parente natum, ita moribus di i mil is est; ita mores a parent is optimi moribus abludunt, abhorrent, abeunt, di ident, di entiunt; nemo parentem in filio cognoscat, ita longe a paterna consuetudine recedit; patris moribus haud respondet filius; haud sane in mores parent is abit filius; mores parent is persequi, vitam exprimere, consectari vestigia odiosum filio, nec jam pronum ingenio vitiis depravato. Cf. Di i mil is , Abludo , Discrepo , Imitor . Usus : Utinam ejus filii non degenera ent a virtute paterna; ab ill a perenni et contest at a majorum probit ate descivi ent! Cf. Des cisco , Deterius fier i. DĒGO, is, i, ere, a. Pa er , consumer (le temps) . Syn. Ago, trans i go, traduco, vivo. Usus : Vitam, ætatem in exilio, egestate degere. Vitam cum virtute, sine molest i a, in tranquil lit ate degere. Cf. Vivo . DĒGRĂVO, as, atum, are, a. Charger , appesantir . Syn. Premo, gravem et ponderosum red do. Usus : Etiam peritos nandi la itudo et vulnera degravant. DĒGRĔDĬOR, eris, gre us sum, gredi, d. Sortir de , s’éloigner . Usus : Eques ad pedes degre us, cavalier qui a mis pied à terre . DĒGUSTO, as, avi, atum, are, a. Goûter , e ayer , effleurer . Syn. Delibo, gusto, attingo, agnosco, conjicio. Usus : Vellem, a liquid de his exercitation i bus degus ta es. Odorare hominem, degust a convivam tuum. Vis degust are vitam et fortunam me am? Cf. Gusto . DĔHINC, De là , à partir de là . Syn. Deinde, postea. Usus : Primum divert it, dehinc cœnav it. Cf. Deinde . DĔHISCO, is, ere, n. S’ouvrir , se fendre . Syn. Discedo. Phras. Dehiscit tellus, la terre s’entr’ouvre . Coll abitur in immensam altitudinem; in ingentem hiatum decidit. Cf. Hiatus . Usus : Tellus, mare dehiscit. DĔHORTOR, aris, at us sum, ari, d. Di uader , détourner de . Syn. Di uadeo, deterreo, avoco, revoco, abstraho, abduco, abstineo. Usus : Res ips a me in vita bit, aut dehort abitur. Cf. Deterreo , Avoco . DĔIN, Ensuite . Syn. Deinde. Cf. Deinde . DĔĬNCEPS, De suite , après ; de nouveau . Syn. Deinde, postea, posthac, rursus. Usus : Cavendum, ne, quod semel diximus, deinceps dicamus. Primum est, se conservare, deinceps, etc. DĔINDE, Ensuite . Syn. Dein, exinde, exin, dehinc, post, postmodo, postmodum, tum, subinde, posthac, deinceps, secundo loco, secundum ea, poster i us, post hæc, inde, post id locorum. Usus : Naturam primum videte, deinde inventionem, denique constant i am. DĔ INTĔGRO, Derechef , de nouveau . Syn. Denuo. Usus : In morbum de integro incidi. Eas leges de integro ferri placet Cf. Iterum . DĒJECTĬO, ōnis, f. Expropriation . Syn. Depulsio. Usus : Qui ill am vim dejectionemque fecerit. DĒJECTŬS, ūs, m. Abatis . Usus : Viæ arborum dejectu imped itæ. DĒJĔRO, as, avi, atum, are, n. Jurer , faire serment . Syn. Juro. Usus : One ratus auro dejerat et clam at. Cf. Perjurus . DĒJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. Jeter à bas , précipiter , renverser . Syn. Deturbo, demolior, depello, disturbo, exturbo, præcipito, dimoveo, dejectionem facio. Phras. 1. De gradu suo hominem dejecit, il fit déchoir cet homme de son rang . De cœlo detraxit hominem honor is insolent i a elatum; magistratu hominem movit superb i a inflatum; abactum magistratu hominem in ordinem redegit. 2. Statuas Deorum dejecit, il renversa les statues des dieux . Simulacra Deorum depulit, evert it; Deorum statuas deturbavit, afflixit, comminuit, di ipavit; in terram præcipitavit; ad terram dedit; ad terram afflixit. Deorum simulacra demolitus est; disject a, disturb at a subruit, evert it. Usus : 1. Aliquem consulatu, de gradu, de statu vitæ, de po e ion i bus dejicere, dépo éder, exproprier qqn de ses biens . Magi stratum a gubernaculis rei publicæ, jugum cervicibus dejicere. Spe amicisque deject us. 2. Adimo, enlever , ret rancher . Metum hunc Siciliæ dejeci. Vide, quantum Philosophia de dolor is terrore dejecerit. 3. Averto, abai er , détourner de . Nusquam a republic a oculos dejeci. DĒJUNGO, is, junctum, ere, a. Désunir , séparer . Usus : Quæ dejuncta fuere, sociantur. DĒLĀBOR, eris, lapsus sum, lab i, d. Tomber de . Syn. Defluo, devenio, deflecto. Usus : 1. Aqua e tectis del abitur. Homo e cœlo delapsus. 2. Transl. Delabi in vitium, in turpitudinem, in morbum, in magnas difficult ates. Ad ali a sermo del abitur. Quæ delapsa fluxerunt, sever is legibus vincienda sunt. Rem familiarem delabi sinere flagitiosum est. Cf. Labor . DĒLĀTĬO, ōnis, f. Dénon cia tion , rapport . Syn. Accusatio. Epith. Salutaris et diligens. Usus : Delatio nominis ad judicem. Delationem dare alicui, citer qqn en justice . Cf. Accusatio , Criminatio . DĒLECTĀMENTUM, i, n. Plaisir , amusement . Syn. Oblectamentum. Epith. Inane, permulta delectamenta. Usus : Inania sunt hæc, et puerorum delectamenta. Cf. Delectatio . DĒLECTĀTĬO, ōnis, f. Délectation , plaisir . Syn. Oblectatio, jucunditas, voluptas. Epith. Aliena ab aliqua re, diurna, diuturna, ingenu a, digna, levi ima, mir a, puerilis, summa, delectationes multæ, plurimæ, veteres. Phras. Multa est in litter is delectatio, l’étude des lettres procure beaucoup de plaisir . Mira me voluptate afficiunt litteræ; una senectutis meæ requies et oblectamentum sunt litteræ; cum splendore fructum quoque jucunditatis pariunt litteræ. Mira suavitate animum deliniunt litteræ. Habent aliquod tanquam pabulum bonarum artium studia ac doctrinæ, suavi imam voluptatem. Delectationem aucuparis, in litter is invenias et vitæ oblectamenta, et vol up tates maxim as. Mori videri po im in studio doctrinæ, adeo quæ usquam sunt remi ionum suavitates, litter a to in otio abunde consequor. Habent, mihi crede, bonarum artiam doctrinæ magnam suavitatem et delectationem; titillant animum suavi ime, delectationemque honest is sim am afferunt. Cf Delecto. Usus : Delectatio est voluptas suavitate sens us animum deliniens. Quæ popularem admirationem habent, mihi delectationem null am afferunt. Negotiis ab omni delectatione imped i or. Cf. Jucundus , Jucunditas . DĒLECTO, as, avī, atum, are, a. Délecter , plaire , amuser , divertir . Syn. Oblecto, delectationem habeo, delectationem affero. Adv. Admodum, incredibiliter, mire, mediocriter, minus, diu, mirifice; plane prorsus, plus, similiter, unice. Phras. Horti me delectant, les jardins me charment . Hortorum aspect us me delectat unice; dolores meos lev at; molest i is animum avocat, abducit; in hortis acquiesco suavi ime, his oculos animumque pasco, hi animum voluptate maxima per fun dunt; hortorum specie exsaturari oculi animus que nunquam po unt; habent hortorum amœnitates oblectationem suavi imam; voluptate afficiunt; oculis blandiuntur; oblectat me verna hortorum species, plurimumque vol up tat is affert; est mihi in deliciis hortorum verna species; jucundus mihi est hortorum aspect us, animumque mirifice reficit; recreat me suavi ime hortorum aspect us, ac voluptatem par it sinceri imam; animus mihi in hortis est, ii solum placent, arrident, in iis acquiesco unice. Cf. Delectatio , Delector , Placeo , Gratus . Usus : Pulchritudo movet oculos, et delectat. Cf. Delectatio , Delector . DĒLECTOR, aris, at us sum, ari, d. Charmer , plaire , amuser . Syn. Oblector, ducor, capi or, tene or, delectationem capio, suavi imum jucunditatis fructum ex re capio, voluptate afficior, morior in studio faciend i a liquid, pascor, perfruor, gaudeo, lætor. Phras. Libris delector magnopere, les livres, c’est-à-dire, l’étude me plaît beaucoup . In libris, quasi in aliquo opportuno diver so rio requiesco; libri mihi voluptati sunt; legend i studio tene or incredibili; e lectione librorum human is sima voluptate animus completur, ac veluti saginatur; genus hoc est vol up tat is suavi imum, multa quotidie legere; voluptatem capio e lectione suavi imam; si quid usquam est sinceræ vol up tat is, id abunde in libris reperio; expleri animus non potest lectione librorum; jucundi imo vol up tat is sensu per fund or in anti quorum monumentorum lectione; legend i studio incredibili ducor ac tene or; his ego rebus pascor, his delector, his perfruor, quæ ex doctorum hominum monument is ad nostram ætatem perveniunt. Cf. Lætor , Delecto , Delectatio , Frequento , Rus , Ludus . Usus : Delectatur multitudo, et or at i one ducitur, Musis delectamur et sapient iæ fama. Cf. Jucunditas . DĒLECTŬS, ūs, m. Choix , triage , disc erne ment . Syn. Dis crimen, ratio, electio. Epith. Elegans, percautus, diligens, provincial is. Usus : 1. Verborum delectus origo est eloquent iæ. Populus non delectu aliquo et sapient i a judicat, sed impetu et temeritate. Beneficiorum delectus est habendus. 2. Delectus militar is, levée de troupes , recrutement . Delectum mandare, decernere, edicere. Militum superbi imum delectum instituere, conficere, habere. Delectum impedire, inter mitt ere. DĒLĒGĀTĬO, ōnis, f. Délégation , substitution . Syn. Mandatum, provincia. DĒLĒGO, as, avi, atum, are, a. Envoyer , déléguer , confier . Syn. Mando, mit to. Usus : Hanc cur am, provinciam, laborem alter i delegavi. Quæ ad me delegasti, admodum placuere. DĒLĔO, es, ēvi, ētum, ere, a. Effacer détruire , anéantir . Syn. Tollo, exstinguo, adimo, obruo, abstergo, induco (nomina, pacta, verb a). Adv. Fund it us, omnino. Usus : 1. Delere epistolam lacrimis. 2. Transl. Delevit mihi omnem molest i am epistola sua. Oblivione benefic i a, injurias delere. Is est, qui nummulis accept is fas omne et æquum, leges, religionem, patriam dele at et exstinguat. Hujus in san i am e judiciis, hanc maculam nunquam ex hominum animis delebis. Bella præsentia, et futura consilio delevit. Urbem, exercitum, ædificium delere. Cf. Tollo , Adimo . DĒLĒTRIX, īcis, f. Destruct rice . Usus : Illa deletrix hujus imperii sic a. DĒLĪBĔRĀBUNDUS, a, um, Qui délibère . Usus : Consules deliberabundi capita conferunt, diu colloquuntur. DĒLĪBĔRĀTĬO, ōnis, f. Délibération , consultation . Syn. Consultatio, cons ilium. Epith. Difficilis, difficilior, difficillima, magna, turpis, plurimæ. Usus : Etsi tibi as sent i or, habet res deliberationem, bien que je so is de votre avis, cependant la chose demande qu’on y pense . Non oportebat eam deliberationem introducere, suscipere. Deli be rat i ones de republic a habere. Cf. Cons ilium . DĒLĪBĔRĀTĪVUS, a, um, Délibérat if . Usus : Causæ genus deli be rat i vum, cause du genre délibérat if . DĒLĪBĔRĀTOR, ōris, m. Celui qui délibère . Syn. Qui de re deliberat. DĒLĪBĔRĀTUS, a, um, Décidé , résolu . Usus : Mihi certum est et deliberatum. Nihil mihi deli be rat i us, quam, etc. DĒLĪBĔRO, as, avi, atum, are, a. et n. Peser , examiner , réfléchir mûrement . Syn. Consul to, consulo, consilior, deliberationem habeo, cons ilium exquiro, cons ilium capio, considero, video, inquiro. Phras. Deliberandum est diu de vitæ genere deligendo, il faut long temps réfléchir avant de choisir un état de vie . Diu deliberandum et concoquendum est, cui te vitæ generi addicas; consilii res est, et sane ardui, deligere vitæ genus optimum; jure in consultationem ac deliberationem venit vitæ genus, ad quod aspiras; diu multum que consilia a git and a; conferendum sedulo cum viris sapient i bus de vitæ genere deligendo; com par and a multum que vitæ instituta, quorum ex numero aliquod amplectaris. Merito in deliberationem cad it vitæ in posterum exigendæ modus; multos dies ea consultatio tene at, nece e est, quæ de to to vitæ genere sent ent i am fer at; in deligendo vitæ instituto as sum end i in societatem consilii viri sapient is simi; adhibendum virorum sapientum cons ilium; consilia confer end a sunt cum viris virtutis ac sapient iæ laude clari imis; in deligendo tam arduo vitæ universæ instituto nihil sine consilio sapientum statuendum est; deliberationem non facilem habet vitæ genus eligendum; eundum in cons ilium; capita confer end a in tam arduo vitæ recte ordinandæ negotio; deli be ratio capienda, habenda diligens; ineundum cons ilium; ineunda via, ratio vitæ in posterum instituendæ. Cf. Consulo , Cons ilium , Consul to , Consultatio , Cogito , Considero . Usus : Etiam cum hostibus deliberat. Tecum de capite et for tun is me is deliberabo et statuam. DĒLĪBO, as, avi, atum, are, a. Effleurer , goûter . Syn. Quasi libando minuo, decerpo, degus to, labris prim or i bus gusto, attingo. Usus : Vix delibaverat honorem novum. Nihil de laude tua ac gloria delibabo, je ne porter a i aucune atteinte à votre gloire . DĒLĬBŪTUS, a, um, Oint , frotté . Syn. Unctus, oblitus. Usus : Multis medicament is deli but us. Compos it us et deli but us capillus. DĒLĬCĀTĒ, Mollement , d’une manière efféminée . Syn. Molliter. Usus : Molliter et delicate vivere, accubare. DĒLĬCĀTUS, a, um, Mou , délicat , efféminé . Syn. Mollis. Usus : Lib i dinos a ac delicata juventus. Delicatæ, obscœnæ vol up tates. Delicatum sermonem inferre convivio. Convivium delicatum. Muliebri, lepido, delicato comitatu stipatus. DĒLĬCĬÆ, ārum, f. pl. Délices , douceur ; amour ; libertinage . Syn. Delectamentum, suavitas, voluptas, amores, mel, lenocinia, illecebræ, irritamenta, lautitiæ. Epith. Magnæ, multæ, pueriles. Usus : Sinamus ill i pueriles vol up tates et delicias. Epularum exquisitæ deliciæ. Public a nos habeo in deliciis. Terentia mel meum et deliciæ. Delicias me facit, ludibrio me habet, il s’amuse de moi, à mes dépens . Cf. Delectatio , Voluptas , Carus . DĒLĬCĬŎLÆ, ārum, f. pl. Délices . DĒLICTUM, i, n. Délit , faute . Syn. Peccatum, error. Usus : Quo delictum majus, eo gravior pœna. Homines sapientes delicto suo, non aliorum injuria commoventur. Cf. Error , Peccatum , Crimen , Scelus . 1. DĒLĬGO, as, avi, atum, are, a. Attacher , lier . Syn. Ligo. Usus : Deligare ad palum. Cf. Ligo . 2. DĒLĬGO, is, lēgi, lectum, ere, a. Élire , choisir . Syn. Lego, eligo, delectum habeo, delectum adhibeo. )( Rejicio. Usus : Bona deligere, rejicere contraria. Magi stratus deligere. Castris locum; aliquem ad cons ilium deligere. Cf. Eligo . DĒLĪNĪMENTUM, i, n. Attrait , char me , séduction . Syn. Delinitio. Usus : Del in i ment is aliquem capere. DĒLĪNĬO, is, īvi, ītum, ire, a. Adoucir , charmer , séduire , captiver . Syn. Lenio, placo, mitigo, demulceo, allicio. )( Irrito. Usus : Blando sermone milites, bland it i is, spe prædæ delinivit. Voluptatum illecebris delinitur. Cf. Demulceo , Placo . DĒLĪNĪTĬO, ōnis, f. Action de gagner, de séduire . Syn. Mitigatio. Usus : Delinitio multitudinis. DĒLĪNĪTOR, ōris, m. Celui qui char me . Usus : Judicis del in it or est orator. DĒLINQUO, is, līqui, lictum, ere, n. et a. Manquer à son devoir , commettre une faute . Syn. Pecco, errorem commit to. Usus : Del inquere in vita, in re aliqua. Cf. Pecco , Erro . DĒLĬQUESCO, is, ere, n. Se fondre , se liquéfier . Syn. Di olvor, liquefio, diffluo. Usus : Ne alacritate us us futili, gestiensque deliquescat. DĒLĬQUĬUM, i, n. Défail lance . Syn. Defect us, diminutio. Phras. (Deliquium pa us est, Vulg. ), il eut une défail lance . Animus eum defecit, destituit, reliquit; animo concidit; animo defecit; ita captus animi sensu est, ut vita disce i e videretur; exanimi similis corruit; inter suorum manus pro mortuo col lapsus est; subita animi defect i one in genua subsidit; exsanguis et mortuo similis concidit; linqui animo, submitti genu cœpit; deficiens repente vix spiritum ducebat; oculis caligine conf us is col lapsus est, ne ment is quidem compos; caligine oculis offusa veluti moribund us extendebatur; animo male e e occœpit; repent in a vis mali sensum animi expulit. Usus : Vereor, ne id mihi liber tat is deliquio sit. Cf. Concido , Animus . DĒLĪRĀMENTUM, i, n. Folie , extravagance . Syn. Deli ratio. Usus : Deli ramenta loquitur. Cf. Deliro . DĒLĪRĀTĬO, ōnis, f. Délire , folie . Syn. Stultitia, error, insania. Epith. Incredibilis, senilis. Usus : O delirationem incredibilem! DĒLĪRO, as, avi, atum, are, n. Délirer , extra vaguer , radoter . Syn. Desipio. )( Sapio. Phras. Delirat, il est fou . Mens officium suum non facit: mens et ratio hominem relinquit; a mente disced it; desert us, destitutus a mente est; mente captus est; mentem amisit; mente motus est; ment is lumine obcæcat us est; ment is compos non est; ment is impos, inops, expers est; inops a mente est; a ratione a versus; ratione caret, deli ramenta loquitur; ment is vertigine agitur; ment is errore affect us est; nihil pro sano agit; vigilans somniat. Cf. Insania , In san us , Furo , Mens . Usus : Falli, errore lab i, decipi tam dedecet, quam delirare. Delirare in re aliqua. Cf. Stultus , Stultitia . DĒLĪRUS, a, um, Qui délire , extravagant . Syn. Stultus, in san us, mente captus, demens, emotæ ment is homo. Phras. Delirum vis morbi red did it, la violence de la maladie lui donna le délire . De pot estate ment is impotem fecit; delirationem attulit homini; de ment is statu deduxit hominem; error is et dementiæ complevit. Cf. Stultus . Usus : Quæ anus tam delira, ut ist a time at? Cf. Demens . DĒLĬTESCO, is, tŭi, escere, n. Se cacher . Syn. Lateo, abscond or. Usus : In alicujus auctoritate delitescere. Delitescit, dein repente prosilit. Cf. Lateo , Abdo , Abscondo . DĒLŪBRUM, i, n. Temple . Syn. Templum, fanum. Epith. Communia, consecrata, patria, religiosi ima. Usus : Delubra sancti imis religion i bus consecrata. Cf. Templum . DĒLŪDO, is, lūsi, lūsum, ere, a. Abuser , tromper , se jouer de . Syn. Ludo, eludo, illudo, derideo. Usus : Num deludi ac contemn i majestatum senatus patiemini? Cf. Illudo , Decipio , Derideo , Ludifico . DĒLUMBO, as, avi, atum, are, a. Éreinter ; affaiblir , énerver . Syn. Debilito, enervo. Usus : Ne minutior numerus delumbet sent ent i as. DĒMANDO, as, avi, atum, are, a. Remettre , confier à . Syn. Commit to. Usus : Demand are cur am legato; demand are curæ alicujus a liquid. Cf. Mando , Commit to . DĒMENS, ent is, omn. gen. Privé de la rais on , insensé , fou . Syn. De mente ac sanitate deturbatus, delirus, emota mente, in san us, amens. )( Sanus. Usus : Scelere suo demens. Tragico illo Oreste dementi or. Cf. In san us , Amentia . DĒMENSUM, i, n. Distribution mensuelle en nature ou en argent faite à l’esclave . ( Vulg. Portio). Usus : De demenso suo dedit, defraud ans genium suum. DĒMENTER, Follement . Syn. Stulte. DĒMENTIĬA, æ, f. Folie . Syn. Amentia, insania, stultitia. Epith. Popular is, turbulent a, summa, utilis. Usus : Dementia aliqua ex civibus hostes fact i. Cf. Amentia , Stultitia . DĒMĔRĔOR, eris, ītus sum, eri, d. Gagner par des services . Syn. Merito aliquo mihi quempiam adstringo. Usus : Beneficio civitatem demereri. Cf. Concilio , Mereor . DĒMERGO, is, mersi, mersum, ere, a. Plonger , enfoncer . Syn. Mergo, immergo, obruo. Phras. In mar i demersus est, il fut englouti dans la mer . Gurgitibus haustus periit; rapido gurgite ablatus nunquam deinceps apparuit; fluctibus mar is absorptus est; aquarum fluctibus obrutus est; aquis suffocatus, exstinctus est. Cf. Mergo . Usus : Ære alieno demergi. Opibus leges demergere, opprimere, abai er , anéantir . Patriam demersam extuli. Cf. Mergo . DĒMĒTĬOR, iris, mens us sum, iri, d. Mesurer . Syn. Metior, dimetior, describo. Usus : Solis cursum demetiri. Ut verb a verb is demensa et paria respondeant. Cf. Metior . DĒMĔTĬO, isi, me ui, me um, ere, a. Moi onner . Syn. Meto. Adv. Tempestive. Usus : Tempestive demetere et percipere fructus. Cf. Meto . DĒMĬGRO, as, avi, atum, are, n. Changer de séjour , aller habiter , déloger . Syn. Ad alias ædes, ad habitandum eo discedo. Usus : Nunquam de statu meo demigrabo. Demigrare et focos relinquere. Cf. Migro . DĒMĬNŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Ret rancher , diminuer , amoindrir . Syn. Imminuo. DĒMĪROR, aris, at us sum, ari, d. Être fort étonné . Syn. Valde mir or. Usus : Hæc te exspecta e demiror. Cf. Miror . DĒMISSĒ, Ba e ment , humble ment . Syn. Humiliter. Usus : Suppliciter et demi e agere gratias. Demi e et humiliter loqui. DĒMISSĬO, ōnis, f. Ba e e ; modestie . Syn. Animi abjectio, infractio, debilitatio; item: Modest i a animi. Cf. Humilitas , Modest i a . DĒMISSUS, a, um. Abattu ; doux , modeste , simple . Syn. Humilis, fractus, sordid us; item: modest us, mini me arrogans nec ambit ios us. Phras. Animo est perquam demi o, il est très modeste . Modest i a animi est in sign i; animo est modesti imo; præfert ubique insignem animi modest i am; a supercilio fastuque abest longi ime; non elatus, non arrogans, non contumax est; non multum sib i defert, tribuit, arrogat; omni insolent i a vac at; magna moder at i one, modest i a in omni officii parte utitur; submi e, modeste de se exist i mat; des pic i entia sui in sign is est; nihil homine modest i us, nihil ab omni fastu et arrogant i a alien i us. Usus : 1. Demi o capite perculsus domum abiit. 2. Abject us, abattu . Sylla mœrens, demi us, afflict us. Fracto animo et demi o, non pertinax, non litigiosus, non acerb us. Cf. Humilis , Modest us . DĒMĪTĬGO, as, avi, atum, are, a. Adoucir , rendre aimable . Syn. Mitigo, lenio. Usus : Nos me tips i quotidie demitigamur, nous-mêmes, nous nous human is ons chaque jour . Cf. Lenio . DĒMITTO, is, mīsi, mi um, ere, a. Faire des cendre , abattre ; — se, s’abai er , des cendre . Syn. Inclino, deprimo. )( Effero. Adv. Se penitus. Phras. 1. Nimium te demittis, vous vous abai ez trop . Æquo submi i us agis; nulla decor i ratione habit a, plus quam par est, præter decorum te deprimis, abjicis, submit tis; non sine summo dedecore animi tui magnitudinem plus æquo inflect is; dignitati tuæ parum consul is, dummodo infra omnium te pedes abjicere po is. Vix modum tenet animi ill a tui demi io et abjectio. 2. Demitte te, quantum potes, humiliez-vous, autant que vous le pouvez . Dejice, submitte, deprime arrogantes spiritus tuos, animi vel magnitudinem, vel tumorem inflecte; null i te antepone; tibi ipse displice; noli de te prædicare quidquam; noli ad honores aspirare, delatos etiam invitus suscipe; elatos spiritus inflatumque sui admiratione animum com prime, et quasi equum exultantem et lascivientem frenis ac vinculis compesce; modest i am ubique, fac, præ te fer as; nihil in te elatum, nihil inflatum ac tumidum reside at; animos illos sese impotent i us efferentes com prime, edoma, ac sub jugum mitte; pone arrogantes illos spiritus, ac quidquid tumor is super est, ex animo ejice. Cf. Modest i a . Usus : Eam rem alte in pectus demisit. Metu vultum dejicere, demittere. Victores efferunt se lætiti a, victi debilitantur, an i mosque demittunt. Cf. Abjicio , Deprimo , Humilis . DĒMO, is, dempsi, ere, a. Enlever , ret rancher . Syn. Adimo, detraho. )( Addo. Usus : Sollicitudinem alicui et metum demere. Fidem fabulis demere. Alicui de molest i a demere. Cf. Aufero , Tollo . DĒMŌLĬOR, iris, ītus sum, iri, d. Démolir , abattre , renverser . Syn. Deturbo, dejicio, disturbo, ever to, diruo, destruo. Usus : Demoliri muros, parietem, ædes. Cf. Destruo . DĒMŌLĪTĬO, ōnis, f. Démolition , destruction . Syn. Eversio. DĒMONSTRĀTĬO, ōnis, f. Démon strati on . Syn. Ratio valid i or et apert i or. Epith. Nece aria, falsa, universa. Usus : Argument i conclusio, seu dem onst ratio. DĒMONSTRĀTĪVUS, a, um, Démon str at if . Syn. Epidictic us. Usus : Genus oration is demon strati vum. DĒMONSTRĀTOR, ōris, m. Celui qui indique , qui décrit . DĒMONSTRO, as, avi, atum, are, a. Montrer , faire voir , indiquer ; démontrer , exposer . Syn. Commonstro, sign i fico, declaro, præ me fero, non di imulo, profiteor, digitum in rem intendo, test if i cor, indice digito monstro, digito ostendo, planum facio. Adv. Breviter, caute, com modius, diligenti ime, lucide, nece ario, proprie. Usus : Demon str are amorem in aliquem. Demon str avi hoc senatui, simul id ostendi. Cf. Ostendo . DĒMŎRĬOR, ĕris, mortŭus sum, mor i, d. Mourir . Syn. Morior. Usus : Romæ demortuus est. Cf. Morior . DĒMŎROR, aris, at us sum, ari, d. Retarder , retenir . Syn. Detineo, remoror. Adv. Diutius. Usus : Ne diutius te demorer. Cf. Moror . DĒMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. Déplacer , écarter de . Syn. Removeo, dimoveo. Usus : Nunquam me de sententia, de cur a, de recto demovebit. Alteros demovit, constituit alteros. Cf. Moveo . DĒMULCĔO, es, mulsi, mulctum, ere, a. Care er . Syn. Leniter mulceo, delinio, permulceo. Usus : Equi tergum demulcere. Cf. Bland i or . DĒMUM, Enfin . Syn. Tandem, denique, postremo, ad extremum, ad ultimum. Usus : Exilium quantum demum a perpetua peregrin at i one differt? Cf. Denique . DĒMŪTO, as, vi, atum, are, a. Changer . Usus : Mores ingenium demutant. Cf. Muto . DĒNĀRĬUS, ii, m. Denier, pièce de monnaie d’argent qui, dans l’origine, valait 10 as, plus tard 16 . Syn. Decima pars aurei nummi, seu coronati, et pondere drachmæ fere respond ens. Usus : Emere denario, quod sit mille denariorum; sperabam me ad denarios deventurum. DĒNĔGO, as, avi, atum, are, a. Nier forte ment ; refuser . Syn. Inficior, nego, recuso. )( Annuo. Usus : Etiam jucunda naturæ dene go. Jure denegare po et occupatio tua, quod peto. Cf. Nego . DĒNI, æ, a. Dix par dix , dix à dix . Syn. Decem. Usus : Puer denum annorum. DĒNĬQUE, Enfin . Syn. Ad extremum, post omnia. Phras. Nunc denique rediit in patriam, enfin, il est revenu dans sa patrie . Tandem aliquando, diuturna mora inter posit a; aliquando tandem; denique ad extremum, demum postremo; post diuturnum temp us; longo temp or is intervallo; cum temp us jam multum abii et; transacto jam multorum annorum spatio; longo post tempore; interjecto longo temp or is curriculo revert it in patriam; ad sua se cunabula recepit. Usus : Urbes omnes ac oppida, agri denique ipsi. DĒNŌMĬNĀTĬO, ōnis, f. Métonymie . Figura rhetoric a. DĒNŌMĬNO, as, avi, atum, are, a. Nommer , donner un nom . DĒNŌTO, as, avi, atum, are, a. et n. Indiquer par un signe , désigner . Syn. Designo, sign i fico. Usus : Una epistola Mithridates Romanos in Asia omnes trucidandos denotavit. Cf. Noto .