SUMMUS
Lexicon Latinum Seu Corpus Phraseologiae · 1878 · p. 44
a, um, Le plus haut , le plus élevé , extrême , qui est au sommet . Syn. Ampli imus, perfect us, singular is, incredibilis, in quo summa sunt omnia. )( Infimus. Phras. Tua gloria ad summam pervenit, votre gloire est arrivée à son plus haut degré . Nihil add i jam po e videtur ad tuam gloriam; evasisti in apicem gloriæ; non in secund is jam aut tertiis consist is, sed ad summa pervenisti; ab humili duct a est ad summum gloria tua. Usus : Summum est quo nihil super i us. Summus vir et singular is. Summa hie me. In summo aquæ. Summum pectoris. Bacillus a summo in flex us. Ad summum cras, au plus tard demain . Cf. Perfect us , Egregius . SŪMO, is, sumps i, sumptum, ere, a. Prendre , saisir , recevoir , accepter . A umo, arrogo, attribuo, tribuo; capio, accipio. Adv. Aliquando, aliunde, crudeli ime, nimium, quasi retro, comm uniter, gravi ime, male. Usus : 1. Mihi tantum non sumo, ut te moneam, je n’ai point cette présomption de vouloir vous donner des conseils . Vide, quid mihi sumpserim. Hoc pro benevolent i a nostra mihi sumps i ut peterem, vulgo præsumo. 2. A umo, poser en principe , admettre , établir . Pro certo, pro comper to sumere quod tamen con trover sum sit. Sumere res non conce as, et ex ill is conficere quod velis. 3. Capio, eligo, prendre . Auctoritatem, magnam confident i am, reg is partes sumere. Tempus sib i ad negotium, locum sumere; nomen ex re sumere, trahere, ducere. Judicem aliquem sumere. Tempus ad deliberandum sumere. 4. Exigo, livrer au supplice , punir . Pœnas, supplicium de aliquo sumere. Cf. Accipio . SUMPTĬO, ōnis, f. Action de prendre ; les deux prémi es d’un syllogisme . Syn. A umptio. Usus : Demus tibi has sumptiones, quas lemmata Dialectic i appellant. SUMPTŬĀRĬUS, a, um, Qui concerne la dépense , somptuaire . Usus : Leges, rationes sumptuariæ. SUMPTŬŌSĒ, A grands fra is , avec luxe , somptueusement . Usus : Sumptuosius se et insolent i us jactant. SUMPTŬŌSUS, a, um, De beaucoup de dépense ; somptueux , riche , magnifique . Syn. Splendid us, magnific us, lautus. Adv. Magnopere. Usus : Cœna sumptuosa. Ludi magnific i et sumptuosi. Cf. Splendid us . SUMPTŬS, ūs, m. Dépense , fra is . Syn. Impensa, impendium. Epith. Annuus, exiguus, inf in it us, expers fructuum, legitim us, magnus, minimus, nece arius, public us, cert us, effusus, nim is magnus, perpetuus, liberal is, quotidian us, tantus tamque profusus. Phras. (Alicui sumptus facere, Vulg. ), faire des fra is à quelqu’un . Sumptum alicui afferre, inferre, inducere; sumptui e e alicui. 2. Sumptus minuere, diminuer les dépenses . Sumptus circumcidere; sumptu alios levare; sumptum remittere, extenuare. 3. Magnos sumptus fecit, il a fait de grandes dépenses . Sumptus impend it, fecit, in sumps it; null is sumptibus pepercit; multum pecuniæ in eam rem conjecit, effudit; magnas impensas fecit; multos sumptus expend it; prodigus pecuniæ in sumptus fuit. 4. Quis ita dives est ut his sumptibus sufficiat? Qui est a ez riche pour suffire à tant de dépenses? Quis ita fortunæ bon is affluit ut sustinere sumptum po it? quis ita firm us ab opibus est ut sufficere, respond ere sumptui po it; ut sumptum ferre po it; ut facere tantum sumptum po it; cujus divitiæ sumptui pares e e po unt? ferendo sumptui quis erit; tantam impensam quis sustineat? ita gravis est impensa ut opprimere quemvis po it; quis sumptum tantum toleret? Non is est sumptus, qui sustentari a quoquam po it. Sumptus supra modum, immoderatus, inf in it us est. Cui res familiar is ita copiosa est, cui tantum for tuna largita est, cui tantum de bon is suis for tuna impertivit, ut quantum res postulat, tantum erogare po it? ut respond ere tanto sumptui po it? Usus : Sumptum afferre. Sumptui e e. Sumptum facere. Sumptum tolerare, ferre, sus tent are. Sumptum dare, suggerere, supped it are. Sumptum minuere. Sumptum levare. SŬO, is, sŭi, sūtum, ere, a. Coudre , attacher , joindre . Usus : Tegument a corporum text a vel suta. SŪPELLEX, ectĭlis, f. Us ten siles de ménage , mobilier , meubles . Syn. Instrumentum domesticum, ornamentum. Epith. Elegant i or, lauta, multa, magnific a, optima et pulcherrima, or at or i a, reliqua, universa. Usus : Multa in mancipiis, argento, ebore, veste, pecore, tabulis pictis, vas is Corinthiis, hydriis argenteis, scyphis aureis, stragulis multa et lauta supellex. SŬPER, Sur , en de us de ; touchant . Syn. Supra; de. Usus : Hac super re consul am. De ea re satis super que dictum est. SŬPĔRĀBĬLIS, e, gen. com. Qui peut être franc hi . Usus : Murus scalis facile superabilis. SŬPĔRADDO, is, addĭtum, ere, a. Ajouter sur , mettre par de us . Syn. Addo. Cf. Addo . SŬPERBĔ, Super be ment , orgueilleusement . Syn. Arroganter, con tum a citer. Usus : Super be aliquem appellare. Cf. Arroganter . SŬPERBĬA, æ, f. Fierté , orgueil , arrogance . Syn. Arrogant i a, spiritus, elatio; tumor, inflatio animi, fastidium animi, insolent i a, intolerant i a. Epith. In audit a, singular is. Phras. Odi superb i am hominum, je hais l’orgueil des hommes . Hominum insolentium spiritus; or is et oculorum ill am contumaciam; super cilium, regios spiritus, protervitatem, fastidium, pomp am, speciem in tole rand am non fero. Odi homines qui ut victos nos intuentur; arroganter, con tum a citer se efferunt; inhumanos, superbos, minaces et arrogantes; animis inflatos sublatosque; feroces aliorumque contempt ores mini me fero. Odi homines fastidio et contumacia elatos. Cf. Superb us . Usus : Secundæ res superb i am fere afferunt; humiles animos superb i a inflat. Fugere, deponere superb i am. Cf. Arrogant i a . SŪPERBĬLŎQUENTĬA, æ, f. Langage arrogant , fier , hautain . Syn. Superb us et arrogans sermo. SŬPERBĬO, is, ire, n. Être orgueilleux , s’enorgueillir . Syn. Efferor, superb us sum. Phras. Superb ire cœpit , il commença à devenir arrogant , hautain . Luxuriari et evanescere nimia gloria; opinione inflari; spiritus nescio quos sumere; efferre se insolent i us; magnifice se circumspicere; offendere in arrogant i am; ad van am fiduciam efferri; animum super honor is fastigium efferre; flectere animum in superb i am et ambitionem; superb i a intumescere; efferri animo cœpit. Cf. Superb us , Superb i a , Effero . SŬPERBUS, a, um, Super be , orgueilleux , fier . Syn. Arrogans, in so lens, imperiosus, elatus, inflatus, non ferendus; spe atque animis inflatus, asper, difficilis, gravis, qui fastidio et contumacia effertur. Phras. 1. Opes te superbum reddunt, tes riche es te rendent fier . Tuæ te divitiæ efferunt; insolent i a tua, arrogant i a tua ex opibus tuis, non ex animi præstantia manat. Istam insolent i am, istam elationem animi, istos spiritus immoderatos in te pariunt opes, non meritorum conscient i a. Res domestic a æquo major animos tibi facit; animum inflat; istos spiritus subdunt opes, ad superb i am istam extollunt. 2. Superb us homo est, cet homme est orgueilleux . Inflatus regiis animis et spiritu; nimius animi; animo inflato est et tumenti; ventosus et in so lens homo; inest ill i contempt or animus et superb i a; contempt us hominum, superbæ aures, contumeliosa dicta, adit us non alien is modo, sed civibus difficiles argumenta sunt hominis ex incerti imo animos sumentis. Cf. Arrogans , Ambit ios us , Superb i a , Super bio . Usus : Super bio rem se præbet in hac for tuna. SŬPERCĬLĬUM, ĭi, n. Sourcil . Syn. Pars front is ima; front is nubecula, superb i a. Epith. Abrasum, rasum, sublatum, depre um. Usus : In superciliorum motu exsistunt animi motus, arrogant iæ, grav it at is, sever it at is. Libidines fronte et supercilio tegere. Illa superciliorum contractio et remi io, mœstitia, hilar it as, risus. SŬPERFĬCĬES, ēi, f. De us , extérieur , superficie , surface . Syn. Extrema et apert a pars corporum. Usus : Superficiem ædium æstimare. Terræ superficiem nondum æquabat moles. SŬPERFLŬO, is, xi, xum, ere, n. et a. Couler par de us , in on der , déborder . Syn. Redundo, affluo, effluo, abundo. Usus : Is red und antes nos et juvenili licentia superfluentes repre it. Cf. Abundo , Redundo . SŬPERFLŬUS, a, um, Super flu , inutile . Syn. Super vac ane us aut quod usum non habet, quod affluit rebus nostris aut opibus. SŬPERFUNDO, is, fūdi, fūsum, ere, a. Verser , répandre sur . Usus : Tiberis agris superfusus, Tibre débordé . Superfund ens se lætiti a, joie qui déborde, qu’on ne peut contenir . SŬPĔRI, orum, m. pl. Les dieux , les divinités . Syn. Cœlites. SŬPĔRIMPŌNO, is, pŏsitum, ere, a. Mettre de us , super poser , ajouter . Usus : Stipendio etiam supe rim pos i to. SŬPĔRINCĬDO, is, cĭdi, ere, n. Tomber d’en haut sur . Usus : Ruina superincidentium virorum oppre us. SŬPĔRĬOR, ōris, gen. com. Plus haut , plus élevé . Syn. Prior tempore, antérieur , précédent . Adv. Longe. Usus : 1. Quid proxima, quid super i ore nocte? La nuit dern ière et celle qui l’a précédée . Suscepta in super i ore vita flag it i a eluere. 2. Loco, supérieur , plus élevé . De loco super i ore dicere. 3. Ordine, dignitate, supérieur , plus pui ant , plus distingué . For tuna famaque superior. Invidet paribus, inferior i bus, superior i bus. Quanto super i ores sum us, tanto nos submi i us geramus. Contra hostem super i ores fuimus. SŬPERJĂCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. Jeter , placer par de us . Usus : Superjecere quidam augendo fidem, qui longe plures cœlos dicerent, exagérer , ajouter , renchérir (en racontant) . SŬPERLĀTĬO, ōnis, f. Exagération , hyperbole . Usus : Com par at i ones et super lati ones. SŬPĔRO, as, avi, atum, are, n. et a. 1. n. S’élever au-de us ; l’emporter , surpa er ; être de reste , rester . 2. a. Pa er , franchir ; l’emporter sur . Syn. Vinco, excello, præsto, superior sum, præpondero; superfluo; super sum. Adv. Facile, longe, multum, præsertim, per facile. Usus : 1. Arte, virtute, doctrina omnes longe superavit. 2. Transcendo, traverser , franchir . Fluvium, montem super are. 3. Super sum, être très abondant , a bonder . Quis ditior, cui deest an cui super at? Lequel est le plus riche, celui qui manque ou celui qui a de trop? Egentibus pauca super ant, quibus ali is gratificentur. 4. Evado, échapper à , éviter . Mala, pericula super are, malis per fungi, defungi. Cf. Vinco , Excello , Subjicio . SŬPER SCAN DO, is, ere, a. Franchir , pa er par-de us . Syn. Supero. Usus : Murum supers can dere. SŬPERSĔDĔO, es, sēdi, se um, ere, n. Être a is , posé ou perché sur ; être dispensé de qqche , se l’épargner . Syn. Abstineo, tempero. Adv. Opportune. Usus : Hoc labore commode supersede bis, vous vous épargnerez facile ment cette fatigue . Hæc causa non est super sed end a, reticenda. Cf. Omitto . SŬPERSTES, ĭtis, omn. gen. Qui est présent ; qui subsiste , sain et sauf . Syn. Salvus, incolumis, qui mortuo super est, qui vita aliquem super at. Phras. Quamdiu superstes ero, autant de temps que je serai vivant . Dum anima exsuperabo mea; dum vita super a bit, superstes erit; dum spiritum duxero; dum vita suppetet. Cf. Vivo . Usus : Utinam te non solum vitæ, sed et dignitatis meæ sup erst item reliqui em. Si quos for tuna reliquos fecerit et nob is superstites. SŬPERSTĬTĬO, ōnis, Superstition , crainte sup erst i tie use . Rad. a supers tite, quod quidam parentes, ut sib i sui liber i superstites e ent, totos dies precabantur et immolabant, teste Cicerone. Syn. Nimia, van a et in an is religio. Epith. Anilis, barbara, con tamin at a, muliebris, propinqua, tanta, maxima. Usus : Omnis superstitio imbecilli atque anil is animi est. Superstitio fusa per gentes oppre it omnium animos, hominum imbecillitatem occupavit. Anili supers titi one imbui, obligari, conflictari. Omnibus superstition i bus obnoxius vivit. Cf. Religio , Scrupulus . SŬPERSTĬTĬŌSĒ, Avec ou par superstition . Syn. Aniliter, sine ratione. SŬPERSTĬTĬŌSUS, a, um, Superstitieux . Syn. Supers titi one imbutus. Phras. Plane erant supers tit ios i, ils étaient tout à fait superstitieux . Dediti erant nescio quibus religion i bus; null us ill is religionum modus erat; agitabat animos nescio quæ superstitio; invaserat animos multiplex religio, eaque van is sima; omnibus superstition i bus obnoxii vivebant. Capti jam erant supers titi one animi victique; haud intact is religione animis homines erant; obligatæ omnium mentes mir is et van is simis superstition i bus. Oppre erat animos multiplex superstitio, imbecilles animos occuparat; non intact i erant supers titi one ment is. Erant ii ad superstitionem human arum mentium vitio facile revoluti. Usus : Stoici supers tit ios a sollicitudine omnia credunt. Cf. Religio , Scrupulosus . SŬPERSTO, as, are, n. et a. Se tenir au de us de , être placé au de us . Usus : Curribus supers tans armatus host is. SŬPERSUM, es, fŭi, e e, n. Rester , subsister , exister . Syn. Resto, supero. Adv. Omnino, nihil. Usus : 1. E tanta cæde nemo fere superfuit. 2. Redundo, être très abondant , être super flu . Orator ita motu utetur ut nihil supers it in gestu. 3. Excello, supero, l’emporter sur . Scient i a major i bus suis nec defuit, nec superfuit. Cf. Reliquus . SŬPĔRUS, a, um, Qui est en haut , au de us , supérieur . )( Inferus. Usus : Supera ill a et cœlestia. Mare superum et inferum, la mer supérieure, la mer Adriatique et la mer Ionienne, la mer Inférieure ou de Toscane . SŬPERVĂCĀNĒUS, a, um, Sur a bond ant , inutile . Syn. Supervacuus, usum non habens. Usus : Vereor ne litter as me as super vac ane as existimes. SŬPERVĂCŬUS, a, um, Sur a bond ant , super flu , inutile . Syn. In an is, redundans, sine causa, sine usu, super flu us. SŬPERVĀDO, is, ere, a. Franchir , escalader . Usus : Supervadentem muniment a victorem fugarunt. SŬPERVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, a. et n. Venir au de us , arriver , survenir . Syn. Ex i no pin a to venio. Usus : Super venire lætitiæ alicujus. SŬPĪNUS, a, um, Penché en arrière , couché sur le dos . )( Pronus. Usus : Motus corp or is supinus, pronus, obliquus.
Readham'da tam maddeyi gor →