MULTUS

a, um, Nombreux , en grand nombre . Syn. Multiplex, frequens, non pauci. Adv. Ita, ut, non ita, non parum, quam mini me, nim is, for ta e, valde, minus. Phras. 1. Multi affuere, ils vinrent en grand nombre . Frequentes, conferti aderant; magnus numerus erat eorum, qui præsentes interfuere; multitudo hominum forum in und aver at, imp lever at. 2. Multa et varia erant consilia, les avis étaient nombreux et différents . Mille indies nova consilia; sex cent a erant de re consilia. Longum sit explicare quot in sent ent i as abierint sena to res; plura, quam pro numero senatorum, erant consilia; quot capita, tot erant sententiæ; plura pene consilia, quam capita numerabantur. Usus : 1. Multæ et magnæ res. 2. Præclarus, grand , illustre . Tuum nomen multum est in his loc is. 3. Prolix us, long us, nimius, long , diff us . Multus est in laudando. Multus sermo, ad multum diem extract us. Ne in re tenui multus ac in so lens sim, pour n’être pas trop long . MŪLUS, i, m. Mulet . Usus ; Mulus clitellar i us. Mutuum muli scabunt ( Prov. ), ce sont deux mulets qui se grattent, en parl. de deux per sonnes qui se louent mutuellement . MUNDĀNUS, a, um, Du monde , de l’univers . Syn. Mundi civis et incola. Phras. 1. (Res mundanæ, Vulg. ), choses de la terre . Res caducæ, perituræ, fugaces, prof anæ, inanes, infimæ, mortales, humanæ, fluxæ res et fragiles. 2. (Homo mundanus, Vulg. ), mondain . Homo rerum fluxarum bland i ment is implicit us; humanæ vitæ deliciis ac commodis impense deditus; illecebris vanarum oblectationum captus, et irretitus; qui res fugaces et caducas ardent i studio per sequitur; omnibus humanæ vitæ vol up tat i bus obsequitur. Usus : So crates rogatus, cujas e et? mundanum se dixit, nempe mundi civem et incolam. Cf. Mundus . MUNDĬTĬA, æ, f. Propreté . Syn. Elegant i a, lautitia. Epith. Non odiosa. Usus : Adhibenda est munditia, non odiosa, nec exquisita nim is, il faut avoir une propreté, une élégance qui ne dégénère pas en insupportable recherche . 1. MUNDUS, a, um, Propre , élégant . Syn. Elegans, lautus. )( Sordid us. Usus : Vir mundus et elegans. 2. MUNDUS, i, m. Monde , univers . Syn. Orbis terrarum, orb is uni versus, rerum univ ers it as; pulcherrimum naturæ regnum; orb is the at rum; univ ers it as rerum, qua omnia continentur; natura universa; mundi moles; civitas communis mortalium atque immortalium. Epith. Ætern us, amens, sapiens, apt us, beatus, bonus, pulcher, salutaris, ornatus aspectu, constans, communis, disertus quidem, et mathematic us et music us, omnium doctrinarum eruditus, postremo philosophus; expers consilii, globosus, immensus, immundus, parum mundus, levis undique, æquabilis et a medio ad summum par, perfect us et absolutus, litter ratus, melior, mortal is, sempiternus, prædit us animo et sensibus, rotund us, ardens, pulcher, quietus, similis, singular is, unigenus, omnium rerum, quæ naturæ administrantur, semi nat or et parens et educator atque auctor, uni versus, stabilis, volubil is. Phras. 1. (Sic agitur in mun do, Vulg. ), ains i on se conduit dans le monde . Sic est vita hominum; sic vivitur; sic natura comparatum est; ita fert hominum consuetudo; sic sunt homines. 2. Quamdiu mundus stet it, depuis la création du monde . Post natos homines; post hominum memoriam; post natum hominum genus. 3. Quamdiu mundus stab it, jusqu’à la fin du monde . Dum genus hominum erit. 4. Quidquid in mun do est, tout ce qu’il y a dans le monde, sous le soleil . Quidquid cœlum suo ambitu complectitur; quidquid in se continet orb is terrarum; quidquid in or be terrarum est. 5. (Egregie se accommodare nov it mun do, Vulg. ), il sait se faire tout à to us . Mores ex hominum moribus feliciter effing it; vitæ rationem ad communem vivendi modum belle exigit; vitam ex usu hominum agit; ex communi lege metitur, ad communem vivendi morem mores fingit suos. Cf. Sæculum . Usus : Naturam mundi, et pulchritudinem con templar i. Demo crit us ait innumerabiles e e mundos. Mundi ætates, partes. MŪNĔRO, as, avi, atum, are, a. et . MŪNĔROR, aris, at us sum, ari, d. Donner en présent, gratifier de . Syn. Largior. Adv. Opipare. Usus : Opipare me muneratus est. Cf. Remuneror . MŪNĬA, ōrum, n. pl. Affaires , devoirs , offices ; charges publiques , magistrature . Syn. Munera, onera. Usus : Suis cervicibus public a muni a sustinere. Obire muni a. Cf. Officium , Munus , Magi stratus . MŪNĬCEPS, ĭpis, m. Citoyen d’un municipe , d’une ville libre . Syn. Civis, popular is, qui e municipio est. Epith. Honest is sim us, or natis sim us. Usus : Municipes sunt cives Romani suo jure et legibus suis utentes, muneris tantum cum populo Romano honorarii participes, a quo munere capes sen do appellari videntur. MŪNĬCĬPĀLIS, e, gen. com. De municipe , municipal . Syn. Ex municipio. Usus : Homines municipales et rustic an i. MŪNĬCĬPĬUM, ĭi, n. Ville municipale , municipe . Syn. Convent us, coloni a. Epith. Antiqui imum et fideli imum, frequenti imum, frequens mœstumque, gratum, grave, firmum, honestum, illustre, immune, integerrimum, rusticanum, totum. Reliqua, rusticana, vetera. Usus : Scis cujus municipii sim. MŪNĬFĬCĒ, Généreuse ment . Syn. Liber a liter, large, prolixe. Usus : Munifice et large dare a liquid. MŪNĬFĬCUS, a, um, Généreux , libéral . Syn. Liberal is, largus. Cf. Liberal is . MŪNĪMEN, ĭnis, et MŪNĬMENTUM, ti, n. Rempart , fortification . Usus : Illa quoque fo a haud parvum urb is muni mentum. MŪNĬO, is, īvi vel ĭi, ītum, ire, a. Entourer un lieu d’une muraille, fortifier . Syn. Firmo, confirmo, obvallo, sepio, obsepio; paro, adorno. Adv. Præclare. Phras. 1. Urbem munire, fortifier une ville . Firm is simis præsidiis muniment is que firm are; vallo fo aque cingere; quasi sep i men to aliquo vallare; fo am et ali a muniment a urb i circumjicere; adit us omnes fo is agger i bus que præsepire; novo muniment i genere impedire, sepire. 2. Castra egregie munita habemus, notre camp est parfaitement fortifié . Castra ita firm a vim us, ut nihil tam clausum ad exit us, tam septum undique, tam tutum ad custodiam nec fier i, aut cogitari po it; castra ex omni parte præmunita, præsidiis militum tecta, probe obvallata; munition i bus valid a habemus; castra vallo, vallum congest is arbor i bus septum habemus, ne qua intrare in muniment a host is po it. Cf. Munitus . Usus : 1. Munite communem arcem bonorum, obstruite perfugia improborum. 2. Sterno, facio, frayer le chem in . Munire viam sib i ad honores. 3. Reparo, reficio, défendre , protéger . Munire alveum, rip am, aditum. 4. Transl. Viam et aditum ad aliquem sib i munire. Tueri et munire se adversus incumbent i a dis crimina; benevolent i a multorum se munire, se faire un rempart de l’affection publique . MŪNĪTĬO, ōnis, f. Fortifications , ouvrages de défense , murs , remparts . Usus : Operibus et munition i bus sepire urbem. Operis mun it i one, et concursu militum, et telorum repulsu submotus host is. MŪNĪTŎR, ōris, m. Celui qui fortifie , ingénieur militaire . MŪNĪTUS, a, um, Muni , fortifié , défendu . Syn. Septus, vallatus; armatus, stipatus. Phras. 1. Locus natura munitus, lieu fortifié par la nature . Oppidum positu munitum; locus ipso satis positu defensus; oppidum loci natura tutum a periculo; defend it se ipse locus; ips a loci natura facile repellit periculum, in ipso loco satis est ad firmitatem præsidii; oppidum ingenio situs, locique natura, firmum. 2. Locus arte munitus, lieu fortifié par l’art . Munitum manu oppidum. Munitus opere locus. Locus munition i bus obseptus; object is aggeribus a periculo tutus. Cf. Munio . Usus : 1. Munitus firm is sima hominum benevolent i a. Urbs natura ac loco munita, succinct a portubus, armata muris. Regulus virtutum præsidio munitus. Munitus ad vitæ custodiam. 2. Transl. Sapient i a munitum pectus gerere. MŪNUS, ĕris, n. Don , présent ; service , office , devoirs , fonctions . Syn. Donum, beneficium, largitio; officium, provincia. Epith. Ædilitium, amplum, gratum, annuum, candidatorium, consul are, dignum, expletum, divinum, exiguum, extraordinarium, latum, magnificum, mediocre; perfectum, præclarum, provinciale, proprium, publicum, servile, sordidum, pristinum, senatorium, certum. Phras. 1. Muneribus corrumpi se sin it, il se lai e corrompre par les présents . Muneribus facile delenitur; pretio sollicitari atque etiam labefactari fides ejus solet; pretio addict am fidem ger it; est, quem pecunia non oppugnes modo, sed expugnes; venalem habet pretio fidem; quæstui omnia in illo sunt venalia, fides, jusjurandum, æquit as. 2. Munus alicui imponere, imposer une charge à qqn . Muneri aliquem præficere, præponere; mun us alicui as sign are; partes judicis, quæstoris, etc. dare, imponere; imponere alicui person am judicis, etc. Provinciam alicui decernere, dare, tradere; provinciæ, procuration i præficere; procurationem committere. 3. Munus aliquod gerere, remplir une fonction . Munus sustinere, obire, exsequi; muneri præe e; munere fungi; provinciam habere, sustinere, obire, admin i str are; liber a liter dextereque muni a obire; procurationem habere; person am judicis, etc. sustinere, gerere, tenere, tueri; partes judicis agere. 4. Munus mihi obtigit, on m’a conf ié une charge . Munus mihi obvenit; mihi mandatum est; ad procurationem ejus muneris vocatus sum; provincia mihi obvenit; obtigit; provinciam cep i, accepi. 5. Munere hoc orbatus est, il a été privé de cette charge . Munus ill i ereptum est; a pro curat i one amotus; pro curat i one privatus; munere exutus est; ea provincia ill i abrogata est; ejus muneris partes ill i ereptæ sunt. 6. Muneri suo sat is fecit, il a satisfait aux devoirs de sa charge . Munere egregie perfunctus est; mun us pro sua et rei publicæ dignitate ge it; partes eas egregie sustinuit, egit, tuitus est; nihil in eo munere gerendo officii, nihil diligent iæ desiderari pa us est; summam ex eo munere laudem collegit, tulit, retulit, sib i peperit, comp a rav it; officium integre cumulate que præstitit. 7. Hoc tui muneris est, c’est votre office , cel a vous regarde . Hoc partes tuæ sunt; id tuum est; tui officii est; tuum id mun us est, tuarum id partium est; ad te, ad tuum officium pertinet, tuæ curation is res ist a est; tua ist a curatio est. Usus : Munera dare, largiri, mittere, afferre. Munera sua apud aliquem bene collocare. Munus concinnare. Munus verb is ornare. Muneribus populum delinire. 2. Officium, provincia, dignité , emploi public . Ad mun us aliquem instruere. Muneri præficere aliquem. Munus, partes, person am Consul is suscipere. Muneri succedere. Munus defugere. Munerum immunitatem alicui dare. Cf. Donum , Officium , Magi stratus . MŪNUSCŬLUM, i, n. Petit présent , léger don . Syn. Donum exiguum, tenue mun us. Epith. Tenue. Usus : Munuscula non ingrata mis it. MŪRĀLIS, e, gen. com. De mur, mural . Usus : Tormentum murale, machine de guerre pour ébranler les murailles , bélier . Muralis corona, couronne murale . MŬRĬA, æ, f. Saumure , eau salée . Syn. Aqua multo sale condita. Usus : Caro muria condita. Piscis muriæ incoctus.