ADVOLVO
Lexicon Latinum Seu Corpus Phraseologiae · 1878 · p. 8
is, volvi, vŏlūtum, ere, a. Rouler vers ou auprès . Usus : Ad genua Principis advolvi, se jeter , se pro sterner aux pieds de qqn . ADŪRO, is, u i, ustum, ere, a. Brûler . Usus : Barbam, capillum adurere. Cf. Uro . ĂDYTUM, i, n. Sanctuaire . Syn. Pars templi secret i or, et remotior, penetrale. ÆDĔPOL, Par Pollux . Jurandi verbum per ædem Pollucis. ÆDES, is, Temple , maison . Syn. Domus, domic ilium. Epith. Bona, magnific a, or natis sima, plena atque ornata, sacra, alien a, amœni ima, aurata, male mater i at a, nobili ima in palatio, opima, pest i lens, salubris, profana, regia. Usus : 1. Ædes privatæ, magnificæ, palais . In in tim is, mediis ædib us. 2. Templum, (numero fere singular i,) temple . Ædem con sec rare, reparare. Ædium sacrarum et public arum depopulatio. Cf. Ædificium . ÆDĬCŬLA, æ, f. Sanctuaire ; maisonnette . Syn. Tempellum, parva dom us. Usus : Eam aram, ædiculam, et pulvinar dedicavit. ÆDĬFĬCĀTĬO, ōnis, f. Action de bâtir , construction . Syn. Constructio ædium. Epith. Immensa et in tole rabi lis. Usus : Ædificationem adjicere, deponere, ce er de bâtir . Vulg. ac barbarum est: ædif i cation i e e, faire l’édif i cation , édifier les autres , pro quo: Phras. Exempli e e optimi, eum e e, a quo exemplum petere, capere, sumere po int cæteri; qui exemplo vel exemplum e e po it cæteris; qui virtutis germanæ exemplum cæteris præbeat, relinquat. Cf. Ædifico . ÆDĬFĬCĀTOR, ōris, m. Architecte . Syn. Fabricator. Epith. Præstans. Usus : Opifex et ædificator mundi DEUS. ÆDĬFĬCĬUM, ii, n. Édifice , bâtiment . Syn. Structura, ædes, dom us. Epith. Malum, magnificum, privatum, publicum, sacrum et profanum. Usus : Exstruere, vel deturbare in alieno ædificium. Ædificia in Tiberim vers a, maisons tournées du côté du Tibre . ÆDĬFĬCO, as, avi, atum, are, a. Bâtir . Syn. Exstruo, exædifico, construo, condo, constituo, pono, colloco, facio, parietem duco, fabrico, architect or, muros tollo, attollo, erigo; ædificium struo, molior. Adv. Bene, belle, privatim, publice, scelerat i us, strenue. Phras. Ædificatur strenue, on se hâte de bâtir . Excitata sunt jam ad aliquam altitudinem ædificia; saxo quadrato probe substruct a surgunt, exsurgunt, crescunt, educuntur, attolluntur jam ædificia; etsi nondum ad culmen perductum, ad tectum tamen dom us pæne pervenit. Usus : 1. Ædificare porticum, atrium, urbem. 2. Navim, cla em ædificare. 3. Sed barbare dicitur: Ædificare alios, édifier , donner de l’édif i cation . Pro quo ist a adhiberi po unt: exempla edere virtutum, relinquere, præbere, in quæ poster it as sera respiciat; exemplo e e ali is ad virtutem; virtutis exempla non vulgar i a prodere; exemplo ad virtutem prælucere ali is; exempli præclari facem præferre. ÆDĪLIS, is, m. abl. e vel i. Édile . Syn. Curatores urb is, annonæ, ludorumque solemnium. Epith. Curulis, design at us, religiosus. ÆDĪLĬTĀS, ātis, f. Édilité , charge d’édile . Syn. Ædilitium mun us. Epith. Curulis, furiosa, magnificent is sima, præclara, or natis sima. Usus : Ædilitatem petere, obtinere, ædilitate fungi. ÆDĪLĬTĬUS, a, um, Qui concerne l’édilité ; qui esi ou a été édile . Syn. Spectans ad ædilitatem. Item : qui ædilis est, aut fuit. Usus : Homo ædilitius. ÆDĬTŬUS, ui, m. Gardien d’un temple . Syn. Æditimus, sacræ ædis custos, qui custodiæ sacræ ædis præest. ÆGER, ra, um, Malade . Syn. Ægrot us. )( Valens. Adv. Graviter, mediocriter, maxime. 1. De corpore, être malade . Corpore æger; ex vulnere æger. Ægra Res public a, et deposit a. Ægra et labans civitas. 2. De animo mœrente, et afflicto, souffrant , triste , affligé . Animi vel animo æger. Amore vel ex amore æger. Cf. In firm us , Tristis , Valetudo mala. ÆGRĒ, Péniblement , difficile ment , à regret . Syn. Diff i culter, vix, gravate, moleste. )( Moderate, facile. Usus : Inveterata vitia ægre depelluntur. Ægre te careo. ÆGRĒ FĔRO, fers, tŭli, lātum, ferre, a. Supporter difficile ment , avec peine . Phras. Immoderatius, graviter, moleste, perindigne, animo valde iniquo tuli; stomach at us sum; animo periniquo pa us sum; pupugit me res ea; sane aspere, durius accepi; subringebar, fremebam, momordit me haud modice; disc ruc i a bar. Non leviter commot us, indign at us; ægre, iniquo animo pa us sum. Dolori mihi fuit, et ægritudini; torque bat me misere, et cruciabat; stomach i inde ac molest iæ non parum erat; acerbius mihi visum est; angebar, conf unde barque animo; gravia hæc erant auribus me is; invisa mihi erat rei memoria; offend it ea me res vehementer; mag no me dolore affecit; omnia facilius, quam illud perpeti poteram; æquo haud ferebam animo; animo æquo intueri haud poteram; gravi ime id dolebam; dolebat id mihi; magnus inde dolor in ce it animo; urebat me, et lace rabat, quod etc. etc. Cf. Invitus , Moleste , Repugno . ÆGRESCO, is, ere, n. S’aigrir , s’irriter . Syn. Ægrior fio. ÆGRĬMŌNĬA, æ, f. Chagrin , douleur , peine d’esprit . Syn. Ægritudo animi, dolor, mœror, sollicitudo, cur a. Epith. Nova. Usus : Ferrem graviter, si novæ ægrimoniæ locus e et. Cf. Ægritudo . ÆGRĬTŪDO, ĭnis, f. Douleur , maladie , chagrin . Syn. Ægrimonia, molest i a, angor, animi contractio, animi perturbatio. )( Hilar it as. Epith. Acrior, amplificata, crucians, detestabilis, flebilis, in an is, labor ios a, levior, mœrens, maxima, miser a, natural is; nova sed ea modica, premens, simillima ægris coporibus, permanens, tetra, universa, acerb a, anxia atque acerb a, gravior, gravis sima, incredibilis. Usus : 1. Ægritudinem accipere, concevoir du chagrin , de l’inquiétude . Parvis sæpe rebus movetur, oritur ægritudo. Res non maximæ ægritudinem afferunt, efficiunt; ægritudine afficiunt, premunt, opprimunt, conficiunt, ex rebus minim is in ægritudinem incidimus, ægritudini nos dedimus, ægritudine debilitamur, quatimur, la douleur nous abat . 2. Ægritudinem lenire, soulager la douleur . Philosophia universam ægritudinem len it, lev at, sed at, extenuat, elevat. Levatio, sedatio, vacuitas ægritudinis consist it in avo cat i one a cog it and a molest i a, et revocatione ad vol up tates con temp land as. 3. Ægritudine vacare, n’avoir jamais de douleur . Ægritudinem Stoici, ut tetram, et immanem belluam fugiendam dicunt, exuendam, abjiciendam, ext urb and am animo. Ægritudo vetustate tollitur, nob is eripitur, eximitur, repellitur. Cf. Dolor . ÆGRŌTĀTĬO, ōnis, f. Maladie du corps . Syn. Corp or is mala constitutio, functiones corrumpens, morbus. Usus : Velut ægrotatio in corpore, ita ægritudo in animo. Hinc animadverte dis crimen morbi, vitii, ægrot at i on is. Morbum totius corp or is corruptionem appellant; vitium, cum corp or is partes inter se di ident. Cf. Morbus , Valetudo in firm a, In firm it as. ÆGRŌTO, as, atum, avi, are, n. Être malade . Syn. Ægro corpore sum, morbo sum implicatus. )( Valeo. Adv. Graviter, gravius, gravi ime, leviter, periculose, vehementer, diuque, viriliter. Phras. Gravi ime ægrot at, il est très-malade . In morbum incidit gravi imum; morbo afficitur difficillimo, dubia spe vitæ, morbo urgetur, qui vitam in dis crimen adducat, in quo de vita prorsus agatur, in quo vita in dubium veniat. Affect us est graviter; morbo languet; male se habet; valetudine utitur adversa; decumbit morbo oppre us; morbo labor at grav i; pe ime valet; nequaquam ill i belle est. In morbo est sane difficili ac periculoso; morbo impeditur, affligitur, conficitur, in tabes cit. Morbo vel in morbum implicatur; morbum nactus est perquam difficilem; morbo tentatur, torquetur, conflictatur, vexatur grav i et diuturno. In morbum in curr it, cecidit, delapsus est gravem; adversa valetudine pro stratus est, imped it us, affect us; valetudo est ill i per in com mod a; adversa ill i valetudo incidit; morbo correptus, circumvent us est molesti imo; morbum, adversam valetudinem contraxit; morbo tenetur, constringitur, afflictatur, cruciatur miserrimo; adversa valetudine premitur, morbo occupatur, debilitatur, frangitur; inter ægrotos mœret; lecto tenetur. Cf. Morbus , Valetudo in firm a. Usus : 1. Graviter, periculose ægrotare. Ægrotanti melius est factum, le malade va mieux . 2. Transl. Ad animum. Ægrotant in te artes animi tui, tes fine es sont usées . ÆGRŌTUS, a, um, Malade . Syn. Æger. Usus : 1. Ægrot us corpore, malade de corps . 2. Transl. Ægrot a Res public a, animus, ægrot us, esprit malade . Cf. In firm us , Ægroto . ÆMŬLĀTĬO, ōnis, f. Émulation ; rival ité , jalousie . Syn. Rival it as, virtutis imitatio, i nvidia. Unde laud is est, et vitii. Epith. Vitiosa. Usus : Æmulatio est ægritudo animi, si eo, quod concupierit, ali us potiatur, ipse care at. Imitatio virtutis æmulatio dicitur. Cf. I nvidia . ÆMŬLĀTOR, ōris, m. Qui cherche à égaler , à imiter . Syn. Imitator, rival is, æmulus. Usus : Servilius æmulator Cat on is. Cf. Invidus , Imitor . ÆMŬLOR, aris, at us sum, ari, d. Imiter ; rivaliser ; envier . Syn. Imitor, in video. Usus : Æmulari alien am virtutem; obtrectare, alicui æmulari. Cf. In video . ÆMŬLUS, i, m. Rival ; envieux , jaloux . Epith. Non molest us, multi. Usus : Semper tu mearum laudum, meorum studio rum æmulus fuisti. Cf. Invidus , Imitator . ÆNĔUS, a, um, D’airain . Syn. Æreus, aheneus, quod ex ære est. Usus : Signum æneum, equus æneus. ÆNIGMA, ătis, n. Énigme . Syn. Quæstio obscurior et perplex a, oratio perpetuis verborum involucris text a. Usus : Obscuritates et ænigmata somniorum. ÆQUĀBĬLIS, e, gen. com. Égal , constant , juste . Syn. Æquus, æqualis, par, similis, qui semper sib i const at. Usus : Æquabilem juris rationem tenere, être impartial . Prædæ æquabilis partitio. Motus cert us et æquabilis. Tempera tum et æquabile genus oration is. Cf. Par , Æquus . ÆQUĀBĬLĬTAS, ātis, f. Égal ité , uniform ité . Syn. Constant i a, tenor unus, mode ratio. )( Levitas. Epith. Maxime decor a, præclara. Usus : Æquabilitas universæ vitæ præclara est, et idem semper vultus eademque frons. In juris æquabilitate adhibenda est facilitas. Lenitas et æquabilitas oration is. Cf. Tenor , constant i a . ÆQUĀBĬLĬTER, Également . Syn. Cum æquabilitate. Usus : Oratio æquabiliter profluens. Cf. Æqualiter . ÆQUĀLIS, e, gen. com. Égal . Syn. Par, similis, æquus. )( Impar, dispar. Usus : 1. Stoici aiunt peccata omnia æqualia. Oratio par et æqualis rebus ips is. Æqualem verb is vitam agere, qui convient , proportionné à . 2. Coævus, ejusdem ætat is, contempo rain , camarade , compagnon . Est eorumdem temporum æqualis. Livius Ennio æqualis fuit, Lælius Scipioni. Cf. Similis , Par , Convenio . ÆQUĀLĬTAS, ātis, f. Égal ité . Syn. Æqualium et parium conditio, similitudo. Epith. Fraterna, legitim a, us it at a, summa. Usus : Est internos æqualitas propre fraterna. In Republic a tuenda est civium æqualitas. Æqualitate judicandi offensio vitatur. Cf. Similitudo . ÆQUĀLĬTER, Également . Syn. Æquabiliter, æque, æqua parte, æqua cond it i one, eodem tenore, constanter, æquo et par i jure, æqua societate, æqua to Marte. Usus : Æqualiter in suos, ac alienos ferox. Hæreditas æqualiter dis tri but a. Cf. Similiter , Æque . ÆQUĀTĬO, ōnis, f. Égal ité . Syn. Adæquatio. Usus : Æquatio juris, bonorum, grat iæ, dignitatis, suffragiorum. ÆQUĒ, Également , justement . Syn. Tam, pariter, similiter, æqualiter, peræque. Usus : Nemo æque, atque ego, est occupatus, per sonne n’est au i occupé que moi . Amicus æque utrique fidelis. Hoc ad meum æque, atque ad tuum officium pertinet. Velle et po e mihi in æquo positum est. Æque ac si; juxta, ac si; nihilominus; non minus, quam si frater e et, com me s’il était son frère . Cf. Similiter . ÆQUĬLĬBRĬTAS, ātis, f. Équilibre , juste proportion de doutes les parties . Syn. Æquabilitas, æqualitas. ÆQUĬNOCTĬUM, ii, n. Équinoxe . Usus : Æquinoctium navigationem nostram moratur. ÆQUĬPĂRO, as, avi, atum, are, a. et n. Égaler , comparer , mettre en parallèle . Syn. Æquo, comparo, compo no. )( Excedo, supero. Usus : Phras. Nemo te factis æquip a rare potest, per sonne ne vous égalera jamais . Nemo exæquandus, a i mil and us est tibi; nemo te virtute as sequitur; tecum conferri, contend ere nemo potest; nemo est, qui tibi par sit, qui te vincat. Cf. Comparo , Confero . ÆQUĬTAS, ātis, f. Équité , justice . Syn. Æquum et bonum, just it i a, vel pro pens us in aliquem favor, studium. )( In i quit as. Epith. Human a, mir a, propria maxime just it iæ, summa. Usus : 1. Summa bonitas, et æquit as causæ. Per spice æquitatem animi mei, voyez ma modération . Æquitatem rejicere; servare æquitatem. 2. Candor, probit as, tranquil litas, égal ité d’âme , cal me . Homo summa moder at i one, summa animi æquitate. Cf. Just it i a , Honestum . ÆQUO, as, avi, atum, are, a. Égaler . Syn. Exæquo, parem facio gradus tollo, a equor. )( Supero, excedo. Usus : Cum Græcorum gloria Latino rum copia æquat a est; cum aliquo æquari; tenuiores cum principi bus tempera men to aliquo æquantur. Cf. Æquiparo , Confero . ÆQUOR, ŏris, n. Plaine . Syn. Terræ aut aquæ plan i ties. Usus : Babylonii in camporum patentium æquoribus habitant. ÆQUUS, a, um, Juste . Syn. Habens æquitatem, non iniquus, ver us, just us. )( In just us. Phras. 1. Æquum est, il est juste . Jus et fas est; ration i consent a neum est; jure receptum et approbatum est; jus merum est; jus bonum, optimum, æqui imum est, quod or as. 2. Æquum non est, il n’est pas juste . Haud par est; jus, fas non est; iniquum pet is; nef as, flagitium est; non decet; honestum non est; contra æquum, jus et fas est; inique, injuste; per per am agitur; ration i mini me consent a neum est; non licet; decorum non est; non convenit. Usus : 1. Æquum me tibi semper præbui; æquus tibi semper fui; æquum me tibi habuisti; æquo me us us es, j’ai toujours été pour vous le même . Æquo cum civibus jure vivere. Æqua postulatio. 2. Planus, uni , plat . Locus æquus. Æquum et bonum impetrare; ex æquo et bono statuere; æqui, bonique facere, supporter une chose , la bien prendre . Cf. Justus , Honest us , Dignus , Decet . ĀER, aĕris, m. acc. aerem vel æra, Air . Syn. Cœlum, anima, spiritus, æther. Epith. Adversus, cra us, cretus, cra is sim us, finitimus, fusus et extenuatus, natura maxime frigid us, et mini me expers caloris, calore admistus. Immensus et inf in it us, pur us ac tenuis, proximus terræ, calid us, superior, temper at us, nihil proni habens, effluens huc illuc. Phras. 1. Aer salubria, climat salutaire . Cœlum tenue purumque. Cœli temperies salubris. Cœli temperies refovendis membris idonea. Cœlum tempera tum, since rum, mite, clemens, salubre. Grata, bland a, mitis, placid a, moll is sima auræ temperies. Cœli clement i a, salubritas. Cœli mir a temperies ver no tempori maxime similis, sed quæ omnes ann i partes par i salubritate per curr it. 2. Aer gravis, air lourd , malsain . Cra us nob is aer offunditur, circumfunditur. Pingue et concretum cœlum. Palustre cœlum caput grav at. Vix sustineo gravitatem cœli. Aer piger. Cœlum caliginosum, nebulosum. Usus : Aer alitur expiration i bus terræ. Oritur ex res pir at i one aquarum. Terræ proximus cra us est, concretus in nubes cogitur. Aerem spiritu ducimus. Cf. Cœlum . ÆRĀRĬUM, ii, n. Trésor public . Syn. Pecunia public a; locus, ubi ea a ervatur. Epith. Inops atque exhaustum, sanctius, vet us ac refertum. Usus : Rationes conferre ad ærarium. Ærarii depeculator, hirudo. Pecuniam in ærarium sanctius referre. Ærarium exhaurire. ÆRĀRĬUS, a, um, Relatif à l’argent . Usus : Rationes ærariæ me sollicitum habent, je suis dans l’inquiétude à cause de la différence des monnaies quant au titre , à la valeur . ÆRĀRĬUS, ii, m. Simple contribuable , citoyen privé de suffrage et du droit de servir au dehors . Qui præter æra pro capite tributi nomine pendenda, cæteris civium juribus ignominiæ causa multabatur. Usus : Ærarium aliquem facere; in vel inter ærarios referre. Ex ærariis solvere. ÆRĀTUS, a, um, Couvert , orné d’airain . Syn. Ære tectum. Usus : 1. Lecti ærat i, candelabra ærata. 2. Obstrictus alieno ære, criblé de dettes . Tribuni non tam ærat i quam ærarii, tribuns moins riches en argent que préposés à l’argent . ĀĔRĬUS, a, um, Aérien , de l’air . Syn. Spirabilis, flabilis, animal is. Usus : Aerii volatus avium. ÆRŪGO, ĭnis, f. Rouille de cuivre , vert-de-gris . Syn. Quasi quædam scabies æs corrumpens. Usus : Æs Corinthium in æruginem incidit: ærugine consumptum, exesum, corruptum est. ÆRUMNA, æ, f. Malheur , travail . Syn. Cal am it as, labor, ægritudo labor ios a. Epith. Ætern a, maxima. Usus : Graves, perpetuas ærumnas perpeti, super are. Ærumnis prem i. Cf. Angustia , Miseria . ÆRUMNŌSUS, a, um, Malheureux . Syn. Miser, calami to sus. Usus : Qui se ægritudini dedere, miser i sunt, afflict i, ærumnosi. Cf. Miser , Calami to sus . ÆS, æris, n. Airain ; monnaie , argent . Epith. Alienum, cir cum for a neum. Usus : 1. Æs temper are; statuam ex ære facere. Leges, pacta in æs incidere. In ære varias figuras cælare. Æs sign are, graver sur l’airain . 2. Æs alienum, argent emprunté , dette . Usus : 1. Debita contra here, faire des dettes . Æs alienum cogere, conflare, facere, ære alieno se obligare; nomina facere. 2. Debitis labor are, être accablé de dettes . Æs alienum habere; in æs alienum incidere; ære alieno labor are, prem i, opprimi, obrui, obstringi; e e in ære alieno; in no minibus; æs alienum crescit. 3. Debita expungere, payer ses dettes . Ære alieno liberari, levari, exire; æs alienum di olvere, relinquere, exonerare; nomina expedire, explicare, solvere, expungere. Dicitur etiam: Æs alienum meum, Patris, filii, quod a me. Patre vel filio contractum est, stipendio ignominiæ causa privatus. Cf. Debitum , Pecunia . ÆSTAS, ātis, f. Été . Syn. Anni pars fervent i or, temp us æstivum, calores æstivi. Epith. Iniens, integra, media, proxima, summa, tot a. Usus : Æstas iniens, prope affect a, exacta. Ætas præfervid a, nimiis calcribus et in us it at is torrid a, sævi ime candens. ÆSTĬMĀBĬLIS, e, gen. com. Appréciable . )( Inæstimabilis. Usus : Æstimabile est, quod pond us aliquod habeat. Dignum æstim at i one. ÆSTĬMĀTĬO, ōnis, f. Estimation , appréciation . Syn. Pretii judicium. Epith. Æqua, æqui or, communis, grat a, mediocris, optima, non modo non in com mod a, sed etiam grat a, propria, remi i or quam tolerabilis. Usus : 1. Facere æstimationem prædiorum, census, po e ionum, faire une estimation . Cæsar æstim at i one fact a pecuniam pro præda solvit. 2. Æstimationem dare, accipitur pro re ab arbitris æstimata. Accipiendæ sunt tibi æstim at i ones Cæsaris voluntate. Litis æstimatio tibi per sol vend a est 3. Æstimationem permittere alter i; calculum de se permittere, porrigere; censendi potestatem facere. ÆSTĬMĀTOR, ōris, m. Celui qui estime , appréciateur , juge . Vulg. Taxator. Syn. Judex, arbiter. Epith. Acer rimus, æquus, æqui imus, in just us, callid us. Usus : Acer rimus rerum æstim at or. Frumenti æstim at or callid us et iniquus fuisti. Cf. Arbiter . ÆSTĬMO, as, avi, atum, are, a. Estimer . Syn. Æstimationem habeo, magni facio. Adv. Carius, care, large, liber a liter, nece ario, severe, tenui ime, valde, illiberaliter. Phras. 1. Valde te æstimo, je vous ai en grande estime . Quem apud me locum tene as; quo apud me loco sis, nosti. Quanta sit mea in te observant i a; quantum tibi tribuam, defer am; quæ mea sit de te opinio; quæ in te voluntas, quod studium, quem apud me locum obtineas, quo numero sis; quantum te demirer, et efferam, non ignoras. E virtute tua te pondero, pen do. De te pro meri to tuo existimo. In parent is, fratris, amici numero te puto, repo no, duco, colloco. Gradum, caritatemque filii apud me habes. Inter clari imos viros meri to tuo te numero, annumero. Alter mihi Cicero etc. es. Magni te meri to tuo dependo. Multum dignitatis tibi tribuo. In mag no, summo pretio te habeo. Præclara de te existimo, sentio. Magnæ indol is speciem, veramque ex moribus tuis capio. Pluris facio neminem. Magnam tui rationem duco, habeo. Tecum paucos comparo, vel neminem. Summum tibi honorem habeo. Si quos in aliquo pono, existimo, habeo numero, principe tu loco es; inter eos es, qui principem apud me locum obtinent. 2. Curandum tibi, ut ab omnibus æstimeris, vous devez avoir so in de vous faire estimer de tout le monde . Ut eximium grat iæ locum apud omnes obtineas; ut apud omnes in ingenti sis gloria; in summa laude sis; mag no in honore sis, ut egregium de te omnium sit judicium, opinio, existimatio; ut res tuæ fiant maxim i; ut in te laus virtutis sit maxima; ut auctoritas apud omnes magna habeatur; ut gravi ime de te judicetur; ut auctoritate vale as plurimum; ut auctoritas tua magni sit apud omnes ponder is, ac moment i; ut singular is tua sit apud omnes auctoritas; ut auctoritatis habeas plurimum; ut virtutis tuæ apud omnes opinio sit singular is, habeatur, capiatur. 3. Virtus ab omnibus gentibus æstimatur, toutes les nations estiment la vertu . Summus honos habetur virtuti; virtuti plurimum defertur. Virtuti ubique honos est, persolvitur. Virtutis nomen apud omnes gentes magnum in prim is, et honestum est; virtus in pretio, in honore est; virtus inter ea est, quæ prima dicuntur. Cf. Judico , Pretium . Usus : 1. De re venal i, et bon is. Æstim and is po e ion i bus præfectus. Frumentum, litem æstimare, fixer le prix du blé , le taux de l’amende . 2. Judico, existimo, magni vel parvi facio, estimer , faire cas de . Ex veritate, non opinione res æstim andæ sunt. De ali is æstimare difficile est. Statua hæc non e materia, sed ex artificio æstim and a est. ÆSTĪVA, ōrum, n. pl. Quartiers d’été . Syn. Locus, in quo æstat is ardorem dev it antes bestiæ, et milites se continent. )( Hiberna. Usus : Æstiva attingere. In æstivis e e. Mediis caloribus militem in æstiva educere. ÆSTĪVUS, a, um, D’été . Usus : Menses, dies æstivi. ÆSTŬO, as, avi, atum, are, n. Brûler , être échauffé . Syn. Ardeo, ferveo; angor, irascor, tang or, vex or. )( Algeo. Usus : 1. Aer caloribus æstuat, la température est brûlante . 2. Transl. Ad animi affect i ones. Desiderio, dub it at i one, ira, cupid it ate, i nvidia æstuat, exæstuat, brûler ( d’amour , de jalousie etc. ), être pa ionné . Cf. Calor , Caleo . ÆSTŬŌSUS, a, um, Brûlant , chaud . Syn. Æstu et calore plenus. Usus : Æstuosa et pulverulent a via. ÆSTŬS, ūs, m. Agitation . Syn. Fervor, agitatio fluctuum. Epith. Magnus, mar in us, maritimus. Usus : 1. Æstus marini a luna commoventur, c’est la lune qui produit la marée . Æstu, febrique jactatur. 2. Transl. Vis et vehement i a, force , violence , pa ion . Consuetudinis æstus multos absorbet. Æstus quidam gloriæ, æstus in genii multos abripit, trans ver sum agit. Æstu abstract us. Cf. Calor , Fervid us . ÆTAS, ātis, f. Age . Accipitur: alias pro seculo; alias pro anno; alias universim pro tempore; alias pro tot a vita hominis; alias pro vitæ humanæ part i bus, infant i a, pueritia, adolescent i a, virilitate, senectute; quarum quælibet trifariam dividitur , ut ali a sit virid is; ali a adult a; ali a præceps. 1. Ætas prima, enfance . Iniens, puerilis, in firm a, tenerior; ætat is initium; ætat is prima tempora; ætat is primæ in firm it as, imbecillitas; ætas virid is, flexibilis, mollior. Cf. Pueritia . 2. Ætas media, âge mûr . Progrediens, confirm at a, constans, adult a, integra, integer rima, matura; ætat is progre us, cursus; maturitas cor rob or at a; ætas bona, optima, florens. 3. Ætas devexa, vieille e . In graves cens, affect a; confect a, decrepit a, decursa, exacta, demensa, grand i or, præcipitata, valde provecta, deflect ens; ætat is præcipitis flex us, et ingravescent is. Cf. Senectus . Phras. 1. Ætate nostra, de nos jours . Nostra ac patrum memoria; ad nostram memoriam; ad hanc ætatem; ante memoriam me am; majorum nostrorum ætate ac temp estate. 2. Ætatem honesti ime trans i gere, mener une vie très-honnête . Optimis in studiis ætatem agere, degere, terere, conterere, consumere, exigere. Usus : Ætate progredi, procedere, prove hi, vieillir, avancer en âge . Ætate præcurrere, anteire, præstare, ante cell ere alios, surpa er en âge . Homo id ætat is, homme de cet âge . Cf. Tempus . ÆTĀTŬLA, æ, f. Âge tendre , bas âge . Usus : Cave prim am tuam ætatulam ad libidinem confer as. ÆTERNĬTAS, ātis, f. Étern ité . Syn. Tempus fine carens, immortal it as, perennitas. Epith. Immutabilis, incredibilis, natural is. Usus : Æternitatem nulla temp or is circumscriptio. Immutabili æternitate veritas continetur. Mihi populus ea die non uni us die i gratulationem, sed æternitatem, immortalitatemque donavit. Nomen tuum, et gest a immortal it at i commend and a, con sec rand a sunt, éterniser son nom , sa mémoire , s’immortaliser . Cf. Immortal it as . ÆTERNO, as, avi, atum, are, a. Éterniser , immortaliser . * Syn. Æternum, immortale facio. ÆTERNUS, a, um, Éternel . Syn. Sempiternus, immortal is, perpetuus, quod tot a vitæ æternitate continetur. )( Caducus, mortal is. Phras. Æternum nomen, nom immortel . Perenne, perpetuum, immortale; æterno tempore, perpetuo, in perpetuum; in omnium ætatum memoria duraturum; nominis fama, quæ finem nescit, terminum non habet; famæ gloria sempiterna; immortal it at i commend and a; cum tot a æternitate coæquanda; quod nomen vigebit per omnium seculorum memoriam; quod seculis innumerabilibus; quod ips a æternitate continebitur; quod nulla delebit unquam oblivio; quod poster it as alet, ips a ætern it as intuebitur. Usus : Causæ immutabiles, et æternæ. Æterno DEO æternum simulacrum mundus est. ÆTHER, ĕris, m, Air subtil des régions supérieures , éther . Syn. Cœlestium orbium, igniumque regio, item : Aer subtil i or. Epith. Ætern us, ignifer, immensus, immoderatus, non satis apt us, tenuis, ac perlucens et æquabili calore suffusus. Usus : 1. Aerem complectitur æther. In æthere astra volvuntur. Æther fragor i bus resonat. 2. Cœlum, ciel . Omnia cingens et coercens cœli complexus, qui idem æther vocatur; extrema ora, et determinatio mundi. ÆTHĔRĔUS, melius tamen ÆTHĔRĬUS, a, um, Éthéré , de l’air , du ciel . Usus : Æthere us ignis. ÆVUM, i, n. Étern ité . Syn. Ætas æternum duratura, sempiterna. Epith. Æternum, sempiternum. Usus : Beati in cœlo ævo sempiterno fruuntur; æternum ævum agunt. AFFĀBĬLIS, e, gen. com. D’un abord facile , affable , pol i . Syn. Comis, placid us, mitis maxime in sermone. Usus : In omni sermone affabilem se præbebat. Cf. Facilis , Comitas , Human us . AFFĀBĬLĬTAS, ātis, f. Affabilité . Syn. Comitas sermon is, facilitas in audiendo; alloquendi, audiendi lenitas. Usus : Difficile dictu est, quantum animos hominum conciliet affabilitas, len it as que sermon is. Cf. Comitas , Admit to , Facilis , Human it as . AFFĂBRE, Artiste ment , habile ment . Syn. Fabre, pulchre, artificiose. Usus : Statua miro artificio affabre fact a. AFFĀRĬS, fat us sum, far i, d. Parler à . Syn. Alloqui, com pell are. Usus : Liceat mihi te versibus affari. Cf. Alloquor . AFFĀTIM, Ample ment , a bond am ment . Syn. Abunde. Usus : Affatim tibi satisfaciam. Satiaberis affatim. Cf. Satis . AFFECTĬO, ōnis, f. Disposition du corps ou de l’âme . Syn. Perturbatio, commotio, incitatio animi, sens us, impetus, animi quidam dolor, studium, cupid it as. Epith. Constans, conveniensque, non distort a, nec prava, firm a corp or is, invita, in const ans et a se ips a di ent i ens, laudabilis, interior, malitiosa animi, prima et optima, utilis, manens, recta. Usus : 1. Ut ad prim am, optimamque animi affectionem pervenias, perturbatio ratione pellenda est. Ea est animi mei affectio, commodi mei causa neminem ut violem. O te extra omnes humanorum pectorum affect i ones positum! quem non lætiti a, mœror, ira, gaudium exagitent, jactent, ince ant. 2. Status, vis, constitutio, état , manière d’être , disposition . Affectio astrorum varia multas res immutat. In puero refert, qua cœli affect i one primum spiritum duxerit. Affectio corp or is firm a.
Readham'da tam maddeyi gor →