DIGNUS
Lexicon Latinum Seu Corpus Phraseologiae · 1878 · p. 19
a, um, Digne . Syn. Honest us, qui meretur, merit us, dignitate prædit us, plenus dignitatis, habens dignitatem, idoneus, par, egregius. )( Indign us. Adv. Omnino, maxime, parum. Usus : Quod non decorum, nec Diis dignum est. Major i bus suis dignus. Odio dignus. Efficere a liquid exspectatione public a, viribus suis dignum. Hoc te non est dignum. DĪGRĔDĬOR, eris, gre us sum, gredi, d. Se séparer , s’éloigner , s’en aller . Syn. Declino, discedo, deflecto; aberro a via, pro pos i to diver to. Adv. Long i us, parumper, paululum. Usus : Sed ad id, unde digre i sum us, redeamus. Long i us, quam voluntas fuit, a pro pos i to digre a est oratio. Cf. Aberro . DĪGRESSĬO, ōnis, f. Départ , séparation ; digre ion . Syn. Declinatio. Epith. Acerba et miser a, non longa, perjucunda, superior. Phras. Cavenda est nimia digre io in or at i one, dans un discours, il faut éviter les trop longues digre ions . Danda est opera, ut unde aberrare cœper it, revocetur oratio; ne plus jus to ab rerum ordine declinet; ne alio long i us excedat, effundatur; ne alio long i us auferatur; ne liberius latiusque procedat. Usus : Miser i or fuit congre io, quam digre io nostra. Digre io a proposita or at i one. DĪGRESSŬS, ūs, m. Départ , séparation . Syn. Digre io, disce us. )( Congre io, congre us. DĪJŪDĬCĀTĬO, ōnis, f. Jugement , sentence . Syn. Disceptatio, judicium, deli be ratio. Usus : Ista quidem magna dijudicatio est. DĪJŪDĬCO, as, avi, atum, are, a. Juger , régler ; discerner . Syn. Discerno, distinguo, discepto. Adv. Callide, diligenter, sero. Usus : Verbis con trovers i as, non æquitate dijudicas. Non facile dijudicatur ver us am or, et fictus. Cf. Distinguo . DĪJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a. Détacher , désunir . Syn. Disjungo. Adv. Long i us, facile, sæpe. Usus : Dijungere me ab illo volo. Cf. Separo . DĪLĀBOR, eris, lapsus sum, lab i, d. S’écouler , se di iper . Syn. Diffugio, diffluo. Adv. Male, rapide. Usus : Fluvius rapide dilapsus. Vide, ne ea res memoria dilabatur. Dilapsa for tuna amici devolant; vectigalia, fides, vires rei publicæ dilabuntur. Cf. Abeo , Labor . DĪLĂCĔRO, as, avi, atum, are, a. Déchirer , mettre en pièces . Syn. Lacero. Usus : Distract i one humanorum animorum discerp i et dilacerari demum. DĪLĂNĬO, as, avi, atum, are, a. Déchirer , mettre en pièces . Syn. Lanio. Usus : Cadaver canibus dilaniandum objicere. DĪLĂPĬDO, as, avi, atum, are, a. Di iper , dilapider . Syn. Decoquo, disperdo, consumo. Usus : Dilapidare pecuniam, exhaurire ærarium, minuere vectigalia, consumere. Cf. Consumo , Nepos , Luxus . DĪLARGĬOR, iris, largītus sum, iri, d. Faire des large es . Syn. Dono. Usus : Omnia dilargiri. Cf. Largior . DĪLĀTĬO, ōnis, f. Délai , remise , ajournement . Syn. Mora, prolatio, retardatio. Epith. Nimia. Usus : Dilatio et exspectatio comitiorum. Cf. Differo . DĪLĀTO, as, avi, atum, are, a. Étendre , élargir . Syn. Collato, late explico, propago. )( Coangusto, coarcto, contraho. Phras. Dilatavit imperium, il recula les front ières de l’empire . Fines imperii longi ime protulit; magnas ditioni suæ subjunxit provincias; ampli imas regiones imperii finibus a dsc rips it. Cf. Augeo . Usus : Argumenta, orationem dilatare ac diffundere. Late funditur ac dilatatur nomen vestrum. Cf. Amplifico . DĪLAUDO, as, are, a. Louer en tout point . Syn. Prædico. Usus : Librum, quem dilaudas, emi. Cf. Laudo . DĬLĬGENS, ent is, omn. gen. Qui aime , attaché à ; act if , soigneux . Syn. Attent us, sedulus, a iduus, studios us, diligent i am adhibens. Phras. Homo erat imprimis diligens, cet homme était très attaché à to us ses devoirs . Homo erat prudens et rerum suarum attent us; homo summi labor is et industriæ; prorsus intent us in omnia, qui advigilaret sedulo, ac omnia accuraret; erat in omni officii genere nav us ac diligens; anteibat omnes diligent i a; nihil in eo diligent iæ requires, nihil industriæ. Cf. Diligent i a , Applico , A idue , Opera . Usus : Lentulus salutis meæ diligent is sim us. DĪLĬGENTĔR, Exactement , soigne use ment . Syn. Accurate, exquisite, studiose, magna cum cur a ac diligent i a. )( Neg lig enter. Phras. 1. Diligenter litter is dat operam, il étudie avec zèle . Accurati ima diligent i a, mir a accuratione, non ind i lig enter; sedulo, quam diligenti ime; summa cur a studio que; to to animo, atque omni cur a; per stud i ose, intent is sima cur a; enixo studio; summa industria; to to pectore; impense admodum; impensa opera; contente ind us trie que; content i one maxima litter as per sequitur. 2. Negotium tuum egit diligenter, il s’occupa soigne use ment de votre affaire . Solerti cur a, cum cur a, summa sedulitate, religiose admodum studioseque tractavit. Nullum in causa tua studium, nullum officium præterm is it; nemo in cur and is negotiis tuis illo diligent i or, nemo religiosior; exstat ejus in tract and is rebus tuis studium ingens ac industria; in gerendis negotiis tuis studium adhibebat maximum; in tract and a negotia tua, quo maxime potuit, studio incubuit, enixus est; in pro cur and is negotiis tuis nihil ab eo loci aut segnitiæ aut socordiæ datum est; intent i ore, qua poterat, cur a res tuas agebat; summo studio, maximoque opere; omnibus nervis viribusque, omni ope ac opera, summa ope, omni conatu, to to pectore, tot a mente in res tuas ac commoda incubuit. Cf. Diligent i a . Usus : Diligenter etiam atque etiam facere a liquid. DĪLĬGENTĬA, æ, f. Soin , zèle , attention , exactitude , application . Syn. A i duit as, sedulitas. )( Negligent i a. Epith. Accurati ima, acerb is sima, ampli ima, artificiosa, cognita, crudelis, egregia, singular is, excel lens, grat a, in an is, incredibilis, inept a, magna, major, non mediocris, minuta, miser a, miserabilis, molest a, nimia, nova, pergrata, plena, privata, summa, tanta. Phras. 1. Summa diligent i a rem tuam curabo, je prendrai le plus grand so in de votre affaire . Omni mea cur a, opera, vigil i is, omni sedulitate, omni non modo content i one, sed etiam dim i cat i one in rebus tuis elaborabo. Res tuas summa cur a complectar. Pugnabo, enitar, contend am, efficiam, operam omnem ac diligent i am adhibebo, ut res tuæ rite curentur. Incumbam in tuam causam tot a industria. Operæ studiique plurimum in tuis rebus ponam, consumam. Vigilabo dies atque noctes, et intent is oculis dispiciam, ut res tuæ salvæ sint; cur am rerum tuarum suscipiam; operam summam; nervos omnes et industriam afferam. Ardore quod am ac studio inc it a to tua procurabo. Summa ope nitar, animum intend am, adjungam ut tibi bene sit. Non obscura erit contentio mea in rebus tuis; industria erit, quanta poterit, maxima. Cf. Curo . 2. Majorem in scribendo diligent i am a te postulo, mettez plus d’exactitude à m’écrire . Velim, te plus diligent iæ: in scribendo ponere; velim, te plus operæ, curæ, industriæ, studii in scribendo locare, collocare, consumere. Plus diligent iæ ad scribendum conferri a te velim. Operam navar i studio major i in scribendo expeterem. Tuis in script is diligent i am majorem desidero, requiro. Adderes, velim, ad sedulitatem a liquid; plusculum, velim, sedulitatis in scribendo susciperes. 3. In par and is opibus null i diligent iæ parcimus, nous n’épargnons rien pour devenir riches . Operam præterm it tim us null am; null i operæ, labor i null i parcimus; exiguum ducimus, quidquid in par and is opibus industriæ adhibemus; in con sect and is opibus null us labor est nimius nob is, nulla contentio difficilis; ad rem augend am nullum non lapidem movemus; null am labor is partem præterm it tim us; in re quærend a omni studio, cur a et opera labor am us; omnibus nervis ac viribus, omni ope ac industria contend i mus; ad par and as opes omnes vires, omnia studia, quidquid est industriæ, confer i mus; omnes cur as cog it at i ones que referimus, opes ut consequamur; elaboratur pro viribus; quantum consequi viribus po um us, enitimur; opibus acc umu land is operam dam us, navamus, ponimus non indiligentem; laborem, cur am ac diligent i am adhibemus, impend i mus maxim am. In quærend a re omnes sedulitatis nervos contend i mus; multum operæ ponimus, multum labor am us, ac desudamus. Cf. Cura , Curo , Sollicitudo . Usus : Conferre diligent i am ad aliquam rem. Diligent i am in rebus tuis adhibui maxim am. Magna cum cur a, ac diligent i a scrips i de re. DĪLĬGO, is, lex i, lectum, ere, a. Aimer . Syn. Amo, carum habeo. Adv. Acrius, admodum, egregie, eximie, constanti ime, facile, gratis, lib enter, magnifice, maxime, mirifice, multum, mutuo, plane, plus, plusquam in dies, præcipue, plurimum, quam maxime, quodammodo, separatim, singulariter, valde, hercle, vehementer, vehement i us, vehementi ime, vici im, usque eo, genera tim, vere, unice. Usus : Hunc amo, quem ante diligebam. Me aut amabis, aut diliges saltem. Eum non amore tantum, sed perpetuo quod am judicio diligebam. Cf. Amo . DĪLŌRĪCO, as, are, a. Ouvrir , entr’ouvrir . Syn. Disc in do, aperio. Usus : Rei diloricare tunic am, déchirer la tunique de l’acc usé . DĪLŪCĔO, es, luxe, ere, n. Être clair , évident . Usus : Res senatui plane dilucere visa est. DĪLŪCESCIT, ēbat, imp. Il fait jour . Syn. Lucescit, lucere incipit. Usus : Discu a est ill a caligo, diluxit. Cf. Lucescit , Dies , Mane , Diluculum . DĪLŪCĬDĒ, Claire ment . Syn. Lucide, perspicue, clare, aperte, plane. Usus : Dilucide planeque loqui. DĪLŪCĬDO, as, are, a. Éclaircir , rendre clair . Syn. Declaro. Usus : Rei dilucidandæ causa. Cf. Explico , Declaro . DĪLŪCĬDUS, a, um, Clair , brillant . Syn. Apertus, evidens. Usus : Quo brevior, eo dilucidior erit narratio. Dilucida et perspicua expositio. DĪLŪCŬLUM, i, n. Point du jour . Syn. Summum mane, prima lux. Phras. Sub diluculum, au point du jour . Sub gall i cantum; albescente cœlo; appetente die, summo mane, bene mane, dubia adhuc luce, incerta adhuc luce; cum lucescere, illucescere, lucere inciperet. Cf. Mane , Dies . DĪLŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Détruire , repou er , effacer ; laver . Syn. Confuto, abstergo. Adv. Dilucide, facilius. Usus : Diluere object a crimina; diluere et in firm are argumenta. Curas, molest i as jucundo alloquio diluere. Cf. Refello , Defendo . DĪMĀNO, as, avi, atum, are, n. Se répandre , s’étendre . Syn. Profluo. Usus : Meus is labor dimanavit ad æstimationem hominum lati ime. DĪMĔNSĬO, ōnis, f. Dimension , mesure . Usus : Dimensio quadrat i. DĪMETĬOR, iris, mens us sum, iri, d. Mesurer . Syn. Metior. Usus : Ab illo dimensa sunt omnia et descripta. DĪMĒTO, as, avi, atum, are, a. Borner , délimiter . Syn. Distinguo, describo. Usus : Ita dimetata signa sunt, ut in tantis cœlorum description i bus divina solertia app are at. Siderum cursus dimetare. Locum castris dimetari ju it. DĪMĬCĀTĬO, ōnis, f. Combat , bataille , lutte . Syn. Contentio, concertatio, dis crimen. Epith. Extrema, inf in it a, parva, periculosa, plena laud is, tanta maxima, tot ac tantæ. Usus : Dimicationem quærere. In dimicationem et aciem venire. Mihi for tun arum omnium dimicatio subeunda erit. Dimicationem mihi pro te null am defugiendam putavi. Nemo me ab ea dim i cat i one continebit, deter rebit. Cf. Certamen . DĪMĬCO, as, avi, atum, are, n. Combattre . Syn. Confligo, certo. Adv. Paratius. Usus : Prœlio dimicare cum hostibus. De omnibus for tun is, de potent i a dimicare. Cf. Certo , Confligo . DĪMĬDĬĀTUS, a, um, Partagé par moit ié , dem i . Syn. Medius. DĪMĬDĬUS, a, um, Moitié , dem i . )( Totus. Usus : Heres ex parte dimidia. Discipulos suos dimidio reddebat stultiores, quam acceperat. Dimidio carius emit domum, quam æstimata fuerat. DĪMĬNŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Diminuer . Syn. Minuo, imminuo, attenuo, detraho, decerpo, ad pauciora redigo, diminutionem facio. )( Augeo. Usus : Vide, ne quid de bon is tuis diminuas. Sententia diminuta et in firm at a. Cf. Minuo . DĪMĬNŪTĬO, ōnis, f. Diminution , amoindri ement . Syn. Imminutio. )( Accretio. Usus : Imperio magna diminutio fact a est, Diminutio vectigalium. DĪMISSĬO, ōnis, f. Congé , licenciement . Usus : Dimi io propugnatorum, relegatio amicorum. DĪMITTO, is, mīsi, mi um, ere, a. Congédier , renvoyer . Syn. Amitto, mi um facio; remit to, depono, omit to. Adv. Amanti ime, continuo, contumeliose, lib enter, multum, prorsus, nunquam. Phras. Dimittere milites, licencier les soldats . Legiones mi as facere; mi ionem dare militibus; exercitum purgare seditiosorum hominum mi ion i bus; exauctorare milites; milites sacramento solvere; milites exauctoratos dimittere. Usus : Dimittere senatum, concionem, lever la séance . Dimittere exercitum, legiones, remiges, licencier . Facultatem rei gerendæ dimisit, il a négligé l’occasion de faire cette chose . Utinam de sua gravitate a liquid Pompeius; de cupid it ate Cæsar dim is is set, renoncer à , mettre de côté . DĪMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. Écarter , éloigner , détourner . Syn. Depello, moveo, removeo, dejicio. Usus : Suspicionem a se in alium dimovere. Aliquem de suo cursu, sententia, institutis, more dimovere. De dignitatis gradu et loco suo aliquem dimovere. Cf. Amoveo , Abstraho , Absterreo . DĪNŬMĔRĀTĬO, ōnis, f. Énumération . Exornatio quædam verborum. DĪNŬMĔRO, as, avi, atum, are, a. Compter , calculer . Syn. Numero. Adv. Propemodum. Usus : Dinumerare pecuniam alicui. DĬŒCĒSIS, ĕos, f. Étendue d’une juridic tion, d’un gouvernement ; diocèse . Syn. Procuratio, vel gubernatio. Usus : Mirific a exspectatio nostrarum diœcesium. DĬŒCĒTES, æ, m. Intendant , trésorier . Syn. Qui procurationem, et quasi dispensationem regiam recepit. DĬPLŌMA, ătis, n. Lettre pliée double ment ; licence de voyager aux fra is de l’État , pa e port . Syn. Principum, et aliorum magistratuum codicilli, litteræque publicæ sig no regio mun itæ et sanctæ. DĪRÆ, ārum, f. pl. Furies ; imprécations . Syn. Furiæ, tristia omina, minæ, exec rat i ones, imp rec at i ones. Usus : Diras obnuntiare. Diræ, ut cætera auspicia, omina sunt, non causæ malorum. Homo dir is devot us, credebatur affici maximo infortunio. Cf. Furiæ . DĪRECTO, Directement . Syn. Directe. Usus : Directo deorsum ferri. Hæc ad fidem directo pertinent. DĪRECTUS, a, um, Placé droit , en ligne droite . Syn. Rectus. Usus : Arbores directo ordine cons itæ. Direct a via. Quid opus est circuit i one et anfractu potius, quam directo? Directum iter. Paries direct us. DĪREPTĬO, ōnis, f. Pillage , sac (d’une ville) . Epith. Acerba, fœda, impunita, liber a, tanta. Usus : Vexatio et direptio urb is, sociorum. Impendebant fames, incendia, cædes, direptio. DĪREPTOR, ōris, m. Celui qui pille , brigand . Usus : Direptor urb is et vexator. DĬRĬBĔO, es, ŭi, bĭtum, bere, a. Trier , cla er , compter . Syn. Distribuo, dinumero, discerno, separo. Usus : Dum tabellæ diribentur, pendant qu’on dépouille le scrutin . DĬRĬBĬTĬO, ōnis, f. Compte , relevé (des votes) . Syn. Distributio. Usus : Populi diribitio jam non exspectetur. DĬRĬBĬTOR, ōris, m. Scrutateur . Syn. Distributor, qui populum in suas cla es ad ferenda suffragia distribuit. Usus : Vos rogatores, diribitores, custodes tabularum fuistis. DĪRĬGO, is, rex i, rectum, ere, a. Diriger ; disposer , ordonner . Syn. Refero, constituo, ordino, dispono. Phras. Omnia ad utilitates suas dirigit, il tourne tout à son utilité . Cursum vitæ omnem ad seipsum refert. Utilitas ill i vitæ regula est; studia sua utilitatis regula metitur; vitam suam ita gubernat, ita moderatur, ut ab utilitate ne usquam disced at. Nihil ille spectat, nisi utilitatem suam; eam ille longi ime antefert rebus omnibus; eam ille rerum omnium prim am ducit, antiqui imam habet; omnem suum conatum ad opes par at atque meditatur; actiones omnes ad unam utilitatis rationem exigit. Usus : 1. Omnia ad rationem et artem dirigere. Ad similitudinem pictor artem manumque dirigit. Ad ill am cynosuram vitæ tuæ cursum dirigas. 2. Metior, delinio, describo, æstimo, circumscribo, conformer , régler . Turpe est officium utilitate dirigere, non hon estate. Omnia voluptate dirigunt Epicure i, les Épicuriens rapport ent tout à la volupté . Cf. Moderor , Collineo . DĬRĬMO, is, rēmi, remptum, ere, a. Part ager , séparer ; rompre . Syn. Divido, distraho. )( Conjungo. Adv. Acerbe, impudenter. Phras. Diremit amicitiam, il romp it les liens de l’amitié . Disrupit a mic is sim am vitæ conjunctionem; suavi imam vitæ societatem disturbavit. Cf. Amicitia . Usus : Hanc nostram societatem, hanc suavi imam vitæ conjunctionem falsis crimini bus dirimere malevoli. Nox prœlium, iras, rixas diremit. DĪRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. Mettre à sac , piller . Syn. Prædor, aufero, rapio. Phras. Urbs direpta est, la ville fut saccagée . Direptioni et inc end i is relict a; omnibus parietibus disturb at a, aut incensa; excisio, inflammatio, eversio, depopulatio, vast it as agris tectisque illata est; direptum auri argent i que pond us ingens, detract a corp or i bus ornament a, nihil in ædib us omni luxu atque opulent i a instruct is intactum est relictum; expilata urbs, nudata, exhaust a, depopulata; expoliata fan a, dom us pecuniis spoliatæ et exinanitæ. Discurrit ad prædam miles, fit auri argent i que fœda direptio, victores rapiunt aguntque quidquid a flamm a intactum, prædas undique exsorbent. Populata urbs vexataque, compilatæ dom us, præda improbi ime egesta. Oppidum prædæ datum, for tun is ill atæ manus, miles rap to vivere a uetus, et in præda ac sanguine diu versatus, ferre agereque quidquid ignis reliquum feci et, cœpit, prædamque avertere. Cf. Depopulor , Depeculor , Destruo , Vasto , Præda . Usus : Expilare, vexare, diripere socios, pat rim onium alter i us. DĪRĬTAS, ātis, f. Cruauté , barbarie . Syn. Crude litas. Usus : Homo omni diritate et immanitate deter rimus. Cf. Crude litas . DĪRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. Fracas ser , briser ; rompre . Syn. Dirimo, rumpo. Adv. Repente. Usus : Societatem, amicitiam dirumpere. Dolore prope se disrupit. Homo diruptus, dirutusque; infelix. Cf. Rumpo . DĪRŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Démolir , renverser , détruire . Syn. Excido, exscindo, ever to. Usus : Diruere, ædificare. Cf. Destruo . DĪRUS, a, um, Cruel , barbare . Syn. Ferus, crudelis, immanis, infest us, infaust us. Usus : Quæ augur in just a, nefast a, vitiosa, dirave edixerit, irrita, infect a que sun to. Cf. Crudelis .
Readham'da tam maddeyi gor →